7. Агъраф – Эки ара

1.

Алиф. Лаам.
Миим. Саад. (Магъанасын билген Аллахды).

2.

Бу (Къуран),
сен аны бла (ауаз айтыб) адамланы къоркъутур ючюн, анга ийнаннганла да ол ауазны
эсде тутар ючюн, сеннге тюшюрюлген китабды. Ол себебден сени джюрегингде аз да
тарлыкъ болмасын.

3.

Сизге
Иегизден тюшген затны ызындан барыгъыз, (аны сыйлаб тутугъуз). Андан (Аллахдан)
башха шохла къураб, аланы ызларындан а, бармагъыз. Къалай къарыусуз эсге аласыз
сиз аны.

4.

Ангыласагъыз), Биз къаллай бир элни тюб этгенбиз. Бизни азабыбыз алагъа
кимлерине (кече) тынчайыб тургъанлай, кимлерине да (кюндюз) ушакъ эте тургъанлай
келген эди.

5.

Алагъа
Бизден къыйынлыкъ келген заманда уа, аланы ахыр сёзлери: “Ишексиз, биз
зулмучуладан болдукъ”, – деб, къуру алай болгъанды.

6.

Сора Биз
(къыямат кюн) чыртда, ол келечиле баргъанланы да, келечилени да джууабха тартмай
къоймазбыз.

7.

Сора аланы
барына да Биз билиб тургъан затыбызны тюзюча айтмай да къоймазбыз, Биз аладан
да, этген ишлеринден да таша болмагъанбыз (бары да бизге туурады).

8.

Ол кюн
базман къурулуу хакъды. Сууаблыгъы ауур тартханла насыблы болурла.

9.

(Сууаблыгъы)
дженгил тартханла уа, Бизни аятларыбызгъа зулму (ийнанмай уллу кёллюлюк)
этгенлери ючюн, кеслерин джарлы этгенле болурла.

10.

Биз а, сизни
джер юсюнде орунлу этгенбиз, анда сизге джашау да бергенбиз, сиз а къалай
къарыусуз шукур этесиз, (аны ангыламайсыз).

11.

Биз сизни
аллында (топуракъдан) джаратыб, (ариу) сурат – сыфат да бериб, сора мёлеклеге:
“Адамгъа седжде этигиз (сый, хурмет беригиз)”, – деген эдик. Иблисден къалгъанла
бары да этген эдиле, ол а седжде этиучюледен болмагъан эди.

12.

Аллах да:
“Мен буйрукъ берген заманда (седжде этерге) не зат чырмау болду сеннге”, – деген
эди. Ол да: “Мен андан эсе игиме (сыйлыма), Сен мени отдан джаратханса, аны уа
топуракъдан джаратханса”, – дегенди.

13.

Аллах да
анга: “Тюш андан (джаннетден), уллу кёллюлюк тутуб, мында турургъа орун джокъду
сеннге, чыкъ андан, ишексиз, сен гитчеледен (сыйсызладан) болдунг”, – дегенди.

14.

Ол да:
“Адамла тирилген къыямат кюннге дери болджал бер меннге”, – деб, тилеген эди.

15.

Аллах да
анга: “Ишексиз, сен болджал берилгенледенсе”, – деген эди.

16.

Ол да (аннга
зарлыкъдан): “(Аллах), Сен мени терсейтгенинг ючюн, аланы джолларына кёнделен
туруб, Сени тюз джолунгдан тыйыб кюреширме,

17.

алларындан
да, артларындан да, онг джанларындан да, сол джанларындан да келирме, Сен аланы
кёбюсюн Сеннге шукур этиб табмазса”, – дегенди.

18.

Аллах анга:
“Чыкъ андан (джаннетден) сыйсыз, учуз болгъан халда. Мен ант этеме: аладан
сеннге алданнганла бла да, сизни барынг бла да джаханимни толтурмай къоймам”, –
дегенди.

19.

Адамгъа да:
“Эй, Адам! Сен да, юй бийченг да джаннетде (эркин) джашагъыз, сюйген джеригизден
ашагъыз, алай а ма бу терекге джууукълашмагъыз. Ол заманда сиз ассыладан
болурсуз”, – дегенди.

20.

Сора айыб
джерлерин (аланы ары дери белгили болмай тургъан уятлыкъларын) ачыб уялтыр ючюн,
шайтан алагъа уу салыб кюрешиб тебрегенди. Ол алагъа (Адам бла Хауагъа): “Иегиз
бу терекден сизни нек тыйгъанды, билемисиз? Сиз экинг да не мёлекле болуб
къаласыз деб, неда ёмюрлюкге (ёлмей) анда къаласыз деб, аны ючюн (тыйгъанды)”, –
дегенди.

21.

Ол (Иблис)
экисине да ант-кърал этгенди: “Мен акъыл оноу этеме (сизни сюйюб айтама)”, –
деб.

22.

Алай бла ол
терилтиб, экисин да алдаб, джерге тюшюрдю. Сора ала андан (терекден)
ашагъанларында, аланы айыб джерлери ачылды. Ала джаннет чапракъла бла кеслерин
джабаргъа кюрешдиле. Сора Иелери алагъа таууш этди: “Мен сизни ол терекден
тыймагъанмы эдим, ишексиз, шайтан сизге ачыкъ джауду деб, айтмагъанмы эдим?” –
деб.

23.

Экиси да:
“Эй, Иебиз, биз кеси-кесибизге артыкълыкъ этдик, энди Сен бизни кечмесенг,
джазыкъсынмасанг, биз тамам насыбсызладан болурбуз”, – дедиле.

24.

Аллах
алагъа: “Тюшюгюз (джаннетден джерге). Анда бир-биринге джау болгъан халда
джашарсыз. Сизни да, туугъан – туудукъну да болджалгъа дери турур орнугъуз,
джерди, хар не кереклигиз да аны юсюнде табылыр”, – деди.

25.

Ол дагъыда:
“Сиз анда (джерде) джашарсыз, анда ёлюрсюз, андан да къобарылырсыз”, – деди.

26.

Эй, Адам
балалары! Айыб джеригизни да джабаргъа, джасаннган да этерге Биз сизге кийимле
бердик (буюрдукъ). Такъуаны кийими уа, ол хайырлыды (билгеннге). Ма ол да
Аллахны сейир ишлерини бириди. Ким биледи, ала эсге алыб бир ойлашыр эселе уа.

27.

Эй, Адам
баласы! Сизни ата – анагъызны алдаб айыб джерлерин ачдырыб джаннетден
чыгъаргъанча, сизни да алдаб (гюнахха бояб) къоймасын ол (Иблис), сакъ болугъуз.
Сиз аланы кёрмегенликге, ол да, аны нёгерлери да сизни кёредиле. Шайтанланы уа
Биз иймансыз къауумгъа шохла этебиз.

28.

Ала кир ишни
этселе: “Биз ата – бабадан кёргенибизни этебиз, аны бизге Аллах буюргъанды”, –
дейдиле. Сен алагъа: “Аллах кир ишлени буюрмайды, Аллахха, сиз билмеген
ётюрюкленими айтасыз сора?” – де.

29.

Сен алагъа:
“Ишексиз, Ием хар кимге да къуру тюзлюк этерге буюрады, Анга баш ургъан заманда
да бетлеригизни Анга буруб, динни да къуру Анга джоралаб, таза джюрекден тилек
эте сюелирге”, – де. Ол (Аллах) биринчи къалай башлагъан эсе (джаратыуну),
(экинчиге да) сиз алай къайытырсыз, (Аны аллына).

30.

Бир
къауумунгу Ол тюз джолгъа тюзетди, бир джартынг да аджашмакълыкъгъа тыйыншлы
болду. Нек десенг, ишексиз, была Аллахны къоюб, шайтанланы шохха тутдула.
Ишексиз, кеслери уа тюз джолдабыз деб, хыйсаб этиб турадыла.

31.

Эй, Адам
балалары! (Аллахха) седжде этген заманда (намазда), джасаныб этигиз. Ашагъан,
ичген да этигиз (кереклигизни), зыраф а этмегиз. Ишексиз, Аллах зырафчыланы
сюймейди.

32.

Сен алагъа:
“Аллах кесини къулларына буюргъан джасаныуну да (кийим бла), таза хантланы да
харам этерик кимди сора?” – де. Дагъыда алагъа: “Ол затла уа бу дунияда ахыратха
таза ийман салгъанлагъады”, – де. Биз аятларыбызны ма былай джарашдырыб
ачыкълайбыз, ангылаялгъан къауумгъа.

33.

Сен алагъа:
“Мени Ием сизге хылымылы затланы да (зийна кибик), ачыгъы, ташасы болса да гюнах
затланы да, хакъсыз къайгъы джюрютюуню да (бир-бирин къыйнагъан, аман акъыл
джюрютген кибик), Аллахдан келген бир далил болмагъанлай, Бир Аллахха тенг
тутууну да, дагъыда Аллахха билим болмагъан затланы айтыуну да харам этгенди”, –
де.

34.

Хар умметни
аджалы (болджалы) барды. Сора аланы болджаллары джетсе, ол бир сагъатны не
алгъа, не артха болмаз.

35.

Эй, Адам
балалары! Сизге аятларымы айта, кесигизден келечиле келген заманда Аллахдан
къоркъуб, (бойсунуб), кеслерин джарашдыргъанлагъа бир къоркъуу джокъду, ала
мыдах да болмазла.

36.

Бизни
аятларыбызны ётюрюк этиб, алагъа уллу кёллю болгъанла уа от иелеридиле, ала анда
ёмюрге турурла.

37.

Сора кеси
джанындан Аллахха ётюрюклени айтхандан, неда Бизни аятларыбызны джалгъаннга
санагъандан зулмучу уа бармыды, кеслерине да китабдан юлюш келиб тургъанлай?
Алагъа уа Бизни джан алыучу келечилерибиз (мёлекле) келген заманда: “Аллахдан
ёзге, башха ол сиз табыннган аллахларыгъыз къайдадыла?” – дейдиле. “Ала бизден
аджашдыла, (тас) болдула”, – деб, сора ала, кяфыр болгъанларына, кеслерине
къаршчы шагъатлыкъ этедиле.

38.

Аллах
алагъа: “Джинледен да, адамладан да сизге дери отха кириб тургъан умметлени
арасына сиз да киригиз”, – дер. Хар ары кирген къауум, кесини аллында кирген
къауумгъа налат берир, бары да ары кириб бошагъанчы дери. Сора артда кирген
алдагъыгъа: “Эй, Иебиз! Бизни ма была аджашдырдыла, алагъа джаханим отдан эки
къат азаб бер”, – дерле. Аллах: да: “Барынга да эки къат азаб барды, сиз
билмейсиз ансы”, – дер. (Ата – бабаны джолу деб барыучуланы болурлары алайды).

39.

Алдагъыла да
артдагъылагъа: “Сизни бизден артыкъ негизди, сиз да этгенигизни азабын
чайнагъыз”, – дерле.

40.

Ишексиз,
Бизни аятларыбызны ётюрюкге чыгъарыб, алагъа уллу кёллюлюк этгенлеге, тюе ийнени
кёзюнден ётгюнчю дери, кёклени (джаннетлени) эшиклери ачылмаз, ала ары
киралмазла. Ассылагъа хакъ бериуюбюз ма алайды.

41.

Аланы
джатхан тёшеклери да, юслерине джабхан джабыулары да джаханимден болур.
Зулмучулагъа Бизни джал бериуюбюз ма алайды.

42.

Ийман салыб
ашхы ишле да этиб тургъанла уа – Биз а, адамгъа къолундан келген чакълы бирден
артыкъны джюклемейбиз – ала джаннет иелеридиле, анда ёмюрлюкге турурла.

43.

Биз аланы
джюреклеринде дертни, къайгъыны алыб тазалаб, тюблери бла суула баргъан
джаннетлеге салырбыз. Ала да: “Бу затха бизни тюзетген Аллахха махтаула. Ол
тюзетмесе бу затха кесибиз тюзелалмаз эдик. Иебизни келечилери келтирген да хакъ
болду”, – деб, айтырла. Алагъа таууш болур: “Ма бу сиз ие болгъан джаннет, этген
ишлеригиз ючюндю”, – деб.

44.

Джаннет
иелери джаханим иелерине таууш этерле: “Бизге Иебиз берген сёзюн биз хакъ болуб
табдыкъ, сиз а Иегиз сизге берген сёзню хакъ болуб табдыгъызмы?” – деб. Ала да:
“Хоу, табдыкъ”, – деб, джууаб берирле. Аланы араларында бир къычырыучу (эки
къауумуна да) таууш этер: “Ассылагъа Аллахны налаты болсун,

45.

адамланы
Аллахны джолундан тыйыб, (диннге) къынгыр затланы атаргъа излеб, ахыратха да
ийнанмагъанлагъа”, – деб.

46.

Эки къауумну
араларында джабыу (буруу) болур. (Джаннет бла джаханимни арасында “Агъраф” деб,
джер болур. Анда уа гюнахлары бла сууаблары базманда тенг тартханла болурла).
Ала джаннет иелерин да, джаханим иелерин да тамгъалары бла танырла. Сора ала
джаннет иелерине: “Ассаламу алейкум! (Тынчлыкъ сизге)”, – деб, таууш этерле.
Кеслери уа не термилселе да, ары киралмазла.

47.

Кёзлери
джаханим иелери таба бурулса уа: “Эй, Иебиз, бизни бу ассы къауум бла этме”, –
дерле.

48.

Агърафдагъыла отда тамгъалары бла танылгъан къауумгъа: “Ол сиз джыйгъан байлыкъ
да, ол уллу кёллюлюк да сизге болушмады (бюгюн)”, – деб, таууш этерле.

49.

Ол сиз:
“Аллах джазыкъсыннганла тюлдюле ала”, – деб, ант этгенле ма была тюлмюдюле
сора?” – дерле алагъа. (Былагъа да): “Киригиз джаннетге, сизге къоркъуу да,
мыдахлыкъ да джокъду”, – деб, айтылыр.

50.

Джаханим
иелери джаннет иелерине: “Ол сууугъуздан бизге да бир кесек, неда Аллах берген
рысхыгъыздан бир джукъ беригиз”, – деб, таууш этерле. Ала да джууабха: “Ишексиз,
кяфыр къауумгъа, Аллах аланы экисин да харам этгенди,

51.

дуния джашау
алдаб, динлерин да булджуугъа, оюннга тутханлагъа”, – дерле. Аллах да: “Ала ма
бу кюннге тюбериклерин унутхан кибик, ма бюгюн Биз да аланы унутдукъ, Бизни
аятларыбызгъа да къаршчы болгъанлары кибик, (Биз да алагъа къаршчы болдукъ)”, –
дер.

52.

Биз (ары
дери) алагъа, Кеси джаныбыздан, Кеси билимибиз бла тюз джолгъа да салгъан,
рахмат да болгъан китаб бериб, джарашдырыб айтыб ийнаннган къауумгъа ангылатхан
эдик.

53.

Ала уа:
“Алагъа берилген сёз толмаз (бошду)”, – деб, ийнанмадыла. Ол келген кюн а, ары
дери аны унутуб къойгъанла: “Бизге файгъамбарла келген эдиле, хакъны да айтхан
эдиле. Энди бизни джакъларгъа бир джакъчы, неда ызыбызгъа къайытыр мадар
джокъмуду? Биз этгенибизден башха тюрлю ишле этер ючюн”, – дерле. Ала кеслерин,
тюзю, джарлы этгенледиле. Ол ала кеслери чыгъарыб кюрешген (аллахлары да) аладан
тас болдула.

54.

Ишексиз,
алты кюннге кёклени да, джерни да джаратхан, сора аланы оноуларын къолуна да
алгъан, кече бла кюндюзню юсюн джабхан (кече этген), ол да ашыгъыш аны ызындан
барыб тургъан (бир кече, бир кюн болуб) кюнню да, айны да, джулдузланы да
буйругъу бла ишлетиб тургъан ким эсе, сизни Иегиз ма Олду. Бютеу джаратылгъан
затла да, аланы оноулары да Аныкъы тюлмюдю сора? Гъаламланы Иеси Аллах кёб
берекетле бериучюдю.

55.

Сиз
(кереклигизни) Иегизден джалбарыб, буюгъуб, таша халда (уллу къычырмай) тилегиз.
Ишексиз, Ол чекден (мардадан) ётгенлени сюймейди.

56.

Тюзлюк
джарашхандан сора джер юсюнде бузукълукъну да джаймагъыз. (Кереклигизни да)
къоркъгъан, умутчу болгъан халда тилегиз. Ишексиз, ашхылыкъ этиучюлеге Аллахны
рахматы джууукъду.

57.

Ол аллай
Аллахды, рахматыны (джауумну) аллы бла джелни сюйюмчюге ийген (булутланы сюрюб
келген). Сора ала ауур булутла болуб, Биз да аланы ёлюб тургъан джерге сюрюб
келиб, аны алайгъа эндириб, аны бла тюрлю-тюрлю кёгетлени битдиребиз. Ёлгенлени
(джерден) чыгъарырыбыз да аны кибикди (аны этерге кючю джетгенча, адамны сау
этерге да джетер). Сиз эсгериб ойлашыр эсегиз а.

58.

Аллахны
буйругъу бла, асыл джерде асыл битим чыгъады, осал джерде да осал битим ёседи.
Шукур этелликге Биз аятларыбызны ма былай тизиб ачыкълайбыз.

59.

Биз бурун
кесини къауумуна Нухну да джиберген эдик. Ол алагъа: “Эй, халкъым! Бир Аллахха
къуллукъ этигиз, андан башха сизге бир тукъум бир Аллах джокъду. Мен а, ишексиз,
сизге уллу кюнню азабы келир деб, къоркъама”, – деди.

60.

Халкъыны
башчылары да: “Ишексиз, биз сени ачыкъ аджашханнга санайбыз”, – дедиле.

61.

Ол да
алагъа: “Эй, халкъым! Менде аджашмакълыкъ джокъду. Мен гъаламланы Иеси Аллахдан
келечиме.

62.

Иеми
буйрукъларын, аманатын сизге джетдиреме, акъыл оноу да этеме, мен Аллах
джанындан сиз билмеген затланы да билеме.

63.

Огъесе,
сизге сейирми кёрюнеди кесигизден бир адамны юсю бла, Иегизден сизге
сакълыкъгъа, Аллахдан къоркъаргъа чакъыра ауаз келгени? Сиз бир джазыкъсынылыр
эсегиз а”, – деди.

64.

Алай а ала
аны ётюрюкчюге санагъан эдиле. Биз аны да (Нухну), нёгерлерин да кемеде
къутхаргъан эдик. Бизни аятларыбызны ётюрюкге санагъанланы уа, (суугъа)
батдыргъан эдик. Ала, ишексиз, сокъур къауум эдиле.

65.

Адны
къауумуна да аланы къарнашлары Худну джиберген эдик. Ол алагъа: “Эй, халкъым!
Бир Аллахха къуллукъ этигиз, андан башха сизге бир тукъум бир аллах джокъду. Сиз
Аллахдан къоркъмаймысыз сора?” – деди.

66.

Аны
къауумуну башчылары: “Биз сени тюз акъыллыгъа санамайбыз, сен алдауукъчуладан
болурса деб, кёлюбюзге келеди”, – дедиле.

67.

Ол да
алагъа: “Эй, халкъым! Телилигим, джугъум да джокъду мени, алай а мен сизге
гъаламланы Раббисинден келечиме” – деди.

68.

Мен къуру
сизге Иеми аманатларын джетдиреме, мен сизге ышаннгылы ачыкъ акъыл оноу
этиучюме.

69.

Огъесе,
Иегизден арагъызда бир адамны юсю бла сизни тюз джолгъа салгъан ауаз келгени
сизге сейирми кёрюндю сора? Эсигиздемиди, Нухну къауумундан сора да, Ол сизни
джер юсюнде ие этгени? Ол сизни деменгилиле (кючлюле, уллула) этген эди. Аллахны
сизге этген ашхылыкъларын эсгеригиз, сиз насыблы болур эсегиз а”, – деди.

70.

Ала да анга:
“Сора сен, аталарыбыз табыннган затланы къойдуруб, джангыз Аллахха къуллукъ
этдириргеми келгенсе? Сен керти айта эсенг, ол айтхан азабынгы келтир бизге”, –
дедиле.

71.

Ол алагъа:
“Иегизден сизге аман азаб да, Аны ачыуу да тюшюб бошагъанды. Сиз да, аталарыгъыз
да кесигиз (аллахла деб), атагъан атла ючюн, Аллах джанындан келген бир тукъум
далил болмагъанлай, мени бла даулашханмы этесиз? Сора сиз да сакълагъыз
(ашыкъмай), мен да сизни бла тенг сакълайым”, – деди.

72.

Сора Биз
рахматыбыз бла аны да, аны нёгерлерин да къутхаргъан эдик. Бизни аятларыбызны
ётюрюкге чыгъаргъанланы уа, артларын этген эдик, ала муъминле тюл эдиле.

73.

Семудчулагъа
да къарнашлары Салихни джиберген эдик. Ол да: “Эй, халкъым! Бир Аллахха къуллукъ
этигиз, андан башха сизге бир тюрлю бир аллах джокъду. Иегизден сизге ачыкъ
далил келди. Аллахны ма бу тюеси сизге (ойлашыргъа) сейир (затды). Тиймегиз! Аны
Аллахны джеринде отлама къоюгъуз. Анга зараныгъызны да джетдирмегиз. Алай
болмаса, сизге къыйын азаб келир”, – деди.

74.

Эсге
алыгъыз! Адны къауумундан сора, Ол (Аллах) сизни кенг тюзлеге ие этгенин. Ол
сизни алайда орунлу этген эди. Аны тюзлеринде къалала ишлей эдигиз, таулада да,
аланы кесиб, юйле сала эдигиз. Аллах сизге этген ашхылыкъларын ангылагъыз, джер
юсюнде бузукълукъну джаймагъыз”, – деди.

75.

Аны
халкъындан уллу кёллю болгъан башчы къауум, ийнаннган къауумну онгсузларына:
“Сиз, Салих Раббисинден джиберилгенди деб, билемисиз (ийнанамысыз?)”, – деб,
соргъан эдиле. Ала да: “Ишексиз, биз аны юсю бла джиберилген затха ийнанабыз”, –
дедиле.

76.

Ол уллу
кёллю къауум да: “Ишексиз, биз а ол сиз ийнаннган затха кяфырлабыз”, – дедиле.

77.

Сора ала ол
тюени кесиб, Иелерини буйругъуна да уллу кёллю болуб: “Эй, Салих, ол бизге
берген сёзюнгю толтур энди, сен керти келечиледен эсенг”, – дедиле.

78.

Сора аланы
джер тебрениу тутуб, ала юйлеринде тёрт бюклениб (къырылыб) къалгъан эдиле.

79.

Салих да
аладан бир джанына бурулуб: “Эй, (джарлы) халкъым! Мен сизге Иеми аманатын
джетдирген эдим, акъыл оноу да этген эдим, алай а сиз акъыл оноу этиучюлени
сюймейсиз”, – дегенди.

80.

Биз (аны
кибик) Лутну да джиберген эдик. Ол да халкъына: “Дунияны башында киши этмегенча,
быллай хылымылы ишни къалай этесиз?

81.

Ишексиз, сиз
тиширыуланы къоюб, эркишилегеми барасыз (зийна этерге)? Сиз чекден чыкъгъан,
ассы къауумсуз”, – деб, айтханын эсге ал.

82.

Сора аны
халкъыны джууабы да: “Быланы элигизден къыстагъыз. Ишексиз, ала кеслерин тазагъа
санагъан адамладыла”, – дегенден ёзге башха сёзлери болмады.

83.

Къатынындан
ёзгелени, аны да, нёгерлерин да Биз къутхаргъан эдик. Ол а (къатыны) андагъыла
бла къалгъан эди.

84.

Сора Биз
алагъа (джел келтирген) таш джауум джаудургъан эдик. Ол ассыланы артлары къалай
болгъанына уа къарачы сен.

85.

Мадиян деген
элге да къарнашлары Шогъайыбны джиберген эдик. Ол да алагъа: “Эй, халкъым! Бир
Аллахха къуллукъ этигиз, Андан башха тюрлю сизге аллах джокъду. Иегизден сизге
ачыкъ далил келди. Ёлчени, базманны да толу этигиз, адамланы затларын кем
этмегиз. (Келечи келиб) джарашдыргъандан сора, джер юсюнде бузукълукъну
салмагъыз. Ма ол хайырлыды сизге, сиз муъминле эсегиз.

86.

Джолланы
сакълаб, ийнаннганланы къоркъутуб Аллахны джолуна джибермей, диннге да
къынгырлыкъ излеб (хакъгъа къаршчы) турмагъыз. Оюм этигиз, сиз аз болуб
тургъанлай, Ол сизни кёб этгенин. Ол бузукъчуланы артлары къалай болгъанына уа
иги къарагъыз!

87.

Ол мен
келтирген затха сизни бир джартынг ийнаныб, бир джартынг да ийнанмай эсе, бизни
арабызны Аллах айыргъынчы, сабырлыкъ этиб сакълагъыз. Ол а сюд этиучюлени эм
хайырлысыды”, – деди.

88.

Уллу
кёллюлени башчы къаууму: “Эй, Шогъайыб! Не сиз бизни динибизге къайытырсыз, неда
сени да, сени бла ийман салгъанланы да биз элден къыстамай къоймазбыз”, – деген
эдиле. Шогъайыб да алагъа: ” Сора биз сизни (динигизни) эрши кёре эсекдамы,
дейсиз?

89.

Аллах бизни
къутхарыб, тюз джолгъа салгъандан сора, биз сизни динигизге къайытсакъ, ол
заманда Аллахха кесибизден ётюрюклени чыгъаргъанла болурбуз. Иебиз тыйыншлы
кёрмегенлей, ары къайытыргъа джарарыкъ тюлдю. Билим джанындан а, Бизни Иебиз бек
кенгди (нени да билибди). Биз Аллахха таянабыз. Эй, Иебиз! Бизни бла халкъыбызны
арасында тюзлюкню бир ачыкъ эт. Хакъны ачыучуланы Сен эм хайырлысыса”, – деди.

90.

Аны
халкъындан кяфыр къауумну башчылары (нёгерлерине): “Шогъайыбны ызындан
барсагъыз, ол заманда сиз насыбсызладан болмай къалмазсыз”, – дедиле.

91.

Сора аланы
къаты джер тебрениу тутуб, юйлеринде тёрт бюклениб тёнгереб къалгъан эдиле.

92.

Ол
Шогъайыбны ётюрюкчюге санагъанла, ол джуртда чыртда джашамагъанлача, тюб болуб
къалгъан эдиле. Шогъайыбны ётюрюк этгенле ала джарлы болуб къалгъан эдиле.

93.

Шогъайыб да
аладан ары бурулуб: “Эй, (джарлы) халкъым! Мен сизге Иеми аманатын – келечиликни
джетишдире эдим, акъыл оноу эте эдим. Энди, ол ийнанмай, къаджауланыб тургъан
халкъгъа бушуу къалай этейим сора?” – деди.

94.

Биз эллеге
ненча кере, ненча файгъамбар ийген эсек да, ол эллени ахлуларын (къаршчы
болгъанланы) къыйынлыкъла бла, инджиуле бла тутмай къоймадыкъ. Ала буюгъуб
(сыныб) бой салыр ючюн.

95.

Андан сора
да, ала юйреб кёбейгинчи дери, къыйынлыкъланы зауукълукълагъа ауушдургъан эдик.
Сора ала: “Да не этейик бизни аталарыбыз да къыйынлыкъла да, зауукълукъла да
кёргендиле”, – дей эдиле. Алай а Биз аланы, ала билмей тургъанлай тута эдик, ала
не болгъанын джукъ сезалмай къала эдиле.

96.

Алай а ол
эллени ахлулары ийман келтириб, Аллахдан къоркъсала, Биз алагъа кёклени да,
джерни да берекет эшиклерин ачар эдик. Алай а ала ётюрюкге санагъан эдиле, Биз
да, этген ишлери ючюн, аланы азабха тутхан эдик.

97.

Ол эллени
ахлулары, ала кече джукълаб тургъанлай, Бизни азабыбыз келмезине ышангылымы
эдиле сора?

98.

Огъесе, ол
эллени ахлулары Бизни азабыбыз кюндюз, ала ойнай тургъанлай, келмезине
ышангылымы эдиле?

99.

Огъесе,
(аланы хыйлаларына) Аллах хыйла этмез деб, ышангылымы эдиле? Аллахны хыйласына
ышыннганла уа, ала къуру джарлы къауумдула.

100.

Алгъыннгыла
кетгенден сора да, артда джер юсюнде иелик этгенлеге, Аллах тюз джолну
кёгюзтмегенми эди сора? Берирге сюйсек, гюнахлары ючюн, алагъа да азаб бералыр
эдик, джюреклерине да мухур басыб джукъ эшитмезча этиб.

101.

Ма ол Биз
сеннге хапарларын айтхан эллеге келечиле ачыкъ далилле бла баргъан эдиле. Алай
болгъанлыкъгъа, ары дери чарлагъанларындан къайытыб, ала ийман салалмагъан
эдиле. Ийнанмай къарышыб тургъан къауумну джюрегине, Аллах ма алай мухур басады.

102.

Биз аланы
кёбюсюн сёзлерине ие болуб кёралмагъан эдик. Аланы кёбюсюн тамам пасыкъла болуб
табхан эдик.

103.

Биз аладан
сора Фыргъаууннга да, аны биргесине башчы къауумгъа да сейир аятларыбыз бла
Муссаны джиберген эдик. Ала анга тюзлюк этмеген эдиле. Сора сен бир эс бёл, ол
бузукъчуланы артлары къалай болгъанына.

104.

Мусса
алагъа: “Эй, Фыргъауун! Мен дунияланы Иеси Аллахдан келечиме,

105.

Аллахха уа
къуру хакъны болмаса, ётюрюкню айтыргъа джарамаз. Мен сизге Иегизден ачыкъ
далилле бла келгенме (кёресиз), Бану Исраиллени мени бла джибер”, – деди.

106.

Фыргъауун
да: “Сен керти алай сейир затла бла келген эсенг, кёгюзт бери”, – деди.

107.

Сора Мусса
таягъын атханында, халкъ къараб тургъанлай, ол джылан болгъан эди.

108.

Къойнундан
къолун чыгъаргъанында ол да, ала кёре, чыммакъ-акъ болгъан эди.

109.

Сора
Фыргъауунну башчы нёгерлери: “Бу, сёзсюз, уста хыйнычыды.

110.

Ол (аны бла)
сизни джеригизден чыгъарыргъа излейди”, – дедиле. Фыргъауун да алагъа: “Бу ишге
сиз меннге не оноу этесиз?” – деди.

111.

Сора ала:
“Аны да, къарнашын да бир кесек сакълат да, шахарлагъа адамланы джай.

112.

Ала табхан
уста хыйнычыларын джыйыб келсинле”, – дедиле.

113.

Сора
хыйнычыла келгенлеринде Фыргъаууннга: “Биз аланы хорласакъ, керти бизге хакъ
боллукъмуду?” – дедиле.

114.

Ол да: “Хоу,
сёзсюз, ол заманда сиз меннге эм джууукъладан болурсуз”, – деди.

115.

Ала: “Эй,
Мусса! Биринчи сенми атаса, огъесе бизми атабыз?” – дедиле.

116.

Мусса да:
“Сиз атыгъыз”, – деди. Сора атханларында уа (джыджымланы, таякъланы), адамланы
кёзлерине кёзбау этдиле. Аланы хыйнылары (кёзбау) болуб, адамлагъа уллу къоркъуу
берди.

117.

Биз да
Муссагъа: “Таягъынгы ат”, – деб, уахью этдик. Сора ол да бир уллу джылан болуб
аланы алдауукъларын джутуб тебреди.

118.

Сора хакъ
ачыкъ болду. Аланы кюрешген ишлери да бош болду.

119.

Сора ала
хорланыб, алагъа алайда учузлукъ джетди.

120.

Алай бла
хыйнычыла алагъа баш ийдиле.

121.

Сора ала:
“Биз гъаламланы Иеси Аллахха,

122.

Муссаны да,
Харунну да Раббисине ийнандыкъ”, – дедиле.

123.

Фыргъауун да
алагъа: “Мен эркинлик бермегенлейми ийнанасыз сора? Ишексиз, бу сизни шахарны
ахлуларын чыгъарыргъа деб, ары дери ташатын джараштыргъан хыйлагъызды, артда
билирсиз (кёрюрсюз).

124.

Мен сизни
къолларыгъызны, аякъларыгъызны чалышдырыб (онг къол бла сол аякъны) кесдирмей
къоймам. Андан сора да сизни барынгы да кердирмей да къоймам”, – деди.

125.

Ала да
(къайгъырмаз), ишексиз, Иебизге къайытырыкъбыз.

126.

Бизге Иебиз
Аллахны сейир аятлары келиб, биз да алагъа ийнаннганыбыз ючюн, бизден дерт
алыргъамы излейсе сен сора?” – дедиле. Сора ала: “Эй, Раббибиз! Бизге
сабырлыкъны саугъала, муслиман халда да бизни сен ёлтюр”, – дедиле.

127.

Фыргъауунну
къауумуну башчылары анга: “Сен Муссаны да, аны къауумун да джер юсюнде бузукъла
этергеми къоярса, ол сени да, аллахларынгы да ташлады сора?” – дедиле. Ол да
алагъа: “Биз аланы тиширыуларын къоюб, джашларын къырдырыбыз. Аланы хорларгъа
бизни къарыуубуз джетер”, – деди.

128.

Мусса да
къауумуна: “Аллахдан болушлукъ излегиз, сабырлыкъ да этигиз. Ишексиз, джер
Аллахныкъыды, анга къулларындан кимни сюйсе аны ие этеди. Ишни арты Аллахдан
къоркъгъанланыкъы болур”, – деди.

129.

Ала да
Муссагъа: “Сен келгинчи да (фыргъауундан) кёб инджиуле кёрюб тургъанбыз, сен
келгенли да кёребиз (кёлтюрюрбюз)”, – дедиле. Мусса да алагъа: “Сизни Иегиз
джауугъузну халек этиб, аны орнуна да джер юсюнде, сизни ие этер. Андан сора
сизни да не этеригизге къарар (сынар) деб, умут барды”, – деди.

130.

Сора Биз
Фыргъауунну халкъын, талай джыллагъа къургъакълыкъ, битимсизлик къыйынлыкъгъа
салгъан эдик, эсгериб бир эс джыяр эселе уа деб, (ала уа алай эталмадыла).

131.

Сора алагъа
(Фыргъауунну къауумуна) ашхылыкъла келгени болса, ала: “Ма была бизге
келишедиле”, – дей эдиле. Алай болмай, аманлыкъ келсе уа, Мусса бла аны
къауумундан кёрюб, ырыслай эдиле. Аланы ырыслары уа Аллахдан болмадымы сора?
(Ала къаршчы болгъанлары ючюн. Аны анъыламай ала Муссадан, аны нёгерлеринден
кёрселе да). Алай а аланы кюбюсю анъыламады.

132.

Сора
Фыргъауунну халкъы Муссагъа: “Сен бизни алдар ючюн не тюрлю кёзбау этсенг да,
биз сеннге ийнанмазбыз”, – дедиле.

133.

Сора Биз
алагъа суубасыу, маджала, битле, макъала, къан, (тюрлю – тюрлю къыйынлыкъла),
белгиле джиберген эдик. Ала уа терсейиб, уллу кёллю болуб тохтагъан эдиле.

134.

Алагъа
Бизден эрши къыйынлыкъ келсе уа: “Эй, Мусса! Раббингден, Ол бизге сёз берген
затын бир тиле, (Ол къыйынлыкъны бир кетерсин). Сен бизден къыйынлыкъны
кетерсенг, биз сеннге ийнанмай къоймазбыз, Бану Исраиллени да биргенге
бошларбыз”, – дедиле.

135.

Сора Биз
аладан къыйынлыкъны бир кесекге ачханыбыз сайын, ала ол болджалгъа джетерге,
хаман сёзлерин оюб баргъан эдиле.

136.

Сора Бизни
аятларыбызны ётюрюкге санаб, сан этмей къойгъанлары ючюн тенгизни теренине
батдырыб, Биз аладан къан алгъан эдик.

137.

Ол онгсуз
къауумгъа уа, Биз берекетли этген кюнчыгъышда да, кюнбатышда да кёб джерле
бериб, аланы ие этген эдик. Сабырлыкъ этгенлери ючюн, Бану Исраиллеге Раббинги
берген сёзю ариу тукъум толгъан эди. Фыргъауун да, къаууму да ишлеб джарашдырыб
тургъанларын да, джангы ишлей тургъанларын да ойгъан эдик.

138.

Биз Бану
Исраиллени тенгизни джарыб ётдюрюб, ала да идоллагъа табыныб тургъан бир
халкъгъа келгенлеринде: “Эй, Мусса, бизге да аладача аллахла ишле”, – дедиле. Ол
да алагъа: “Ишексиз, сиз джахил къауумсуз.

139.

Ишексиз,
была къадалыб къуллукъ этиб кюрешген затлары тас болуб къуруб кетерле, этген
къуллукълары да джараусуз болурла”, – деди.

140.

Дагъыда
(Мусса): “Бир Аллахны къоюб мен сизге башха аллахмы излейим сора? Ол сизни
дунияны башында артыкъ сыйлы этди”, – деди. (Ол кёзюуде).

141.

(Эй, Бану
Исраилле), эсгеригиз, Биз сизни Фыргъауунну халкъындан къалай къутхаргъаныбызны.
Ала сизге къалай азаб бериб тургъанларын. Джашларыгъызны ёлтюрюб,
тиширыуларыгъызны сау къоюб. Ол затда уа сизге Иегизден келген, уллу къыйынлыкъ
бар эди.

142.

Дагъыда Биз,
Синай тауда Мусса бла тюбеширге, отуз суткагъа сёз бегитген эдик. Анга он кюн
къошуб къыркъ сутка толтуруб Раббисини болджаллары тамам болгъан эди. Мусса да
къарнашы Харуннга: “Мени орнума сюелиб (мен келгинчи) халкъымы джарашыу тут. Ол
бузукъ къауумну джолуна кетиб къалма”, – деди.

143.

Сора Мусса
ол Биз салгъан болджалгъа келиб, Иеси аны бла сёлешген заманда: “Эй, Раббим!
Кесинги меннге бир кёгюзт, Сеннге бир къарайым”,- деди. Ол да анга: “Сен Мени
чыртда кёралмазса, алай болса да, ма ол таугъа къараб тур, тау орнунда туралса,
Мени кёрюрсе”, – деди. Сора Раббиси таугъа ачылгъанында, Ол тауну учхун этиб
къойду. Мусса да ойсураб, эс ташлаб джыгъылды. Сора ол аязыгъанында: “Сен
тазаса, махтаула Сеннгеди, джюзюмю Сеннге бурдум, мен ауалдан да муъминме”, –
деди.

144.

Уллу Аллах:
“Эй, Мусса! Керти Мен сени халкъгъа аманатымы джетишдирирге келечиге сайладым.
Мен берген затны ал да, шукурчуладан да бол”, – деди.

145.

Сора Биз хар
не тюрлю ауазны, хар не тюрлю затны джарашдырыб къангалада джазгъан эдик. Биз
Муссагъа: “Аны кесинг да кючлю тут, халкъынг да кючлю тутсун. Сора Мен артда
(аны тутмагъан) пасыкъ къауумну турур джуртларын сизге кёгюзтюрме.

146.

Джер юсюнде
хакъсыз уллу кёллю болгъанланы, Мени аятларымдан терсине бурурма. (Уллу кёллю
адам аланы тюз ангыламаз, терсине кетер, аланы кесине табха бурур). Ала не тюрлю
аят (сейир зат) кёрселе да анга ийнанмазла. Тюз джолну кёрселе аны кеслерине
джол этиб тутмазла. Къынгыр джолну кёрселе уа аны кеслерине джол этиб алырла.
Аны себеби да Бизни аятларыбызны ётюрюкге санаб, сансыз этгенлери ючюн.

147.

Аятларыбызны
да, ахыратда Бизни бла тюбешиуню да ётюрюкге санаб тургъанланы этген
къуллукълары бошду. Алагъа, къуру этгенлерине кёре болмаса, башха тюрлю джал
берилирми сора?” – деген эдик.

148.

Муссаны
халкъы, ол тауда заманда, джасаннган (алтындан къуюлгъан), къуру тёнгеги бла
ынгырдагъан бузоуну (аллах орнуна) алгъан эдиле. Сора ала, ол алагъа
сёлешмегенин, неда (ауаз) айтыб аланы тюз джолгъа тюзетмегенин кёрмейми эдиле?
Аны аллах орнуна тутуб, алай бла зулмучула болгъан эдиле.

149.

(Терсликлери) тюз алларына, кёз туурагъа тюшгенинде уа, аджашханларын кёзлери
бла да кёргенлеринде: “Энди Иебиз джазыкъсынмаса, кечмесе, ишексиз, биз джазыкъ
къауумдан болмай къалмазбыз”, – дедиле.

150.

Сора Мусса
халкъына: “Мен кетгенден сора къалай осал иш этдигиз. Раббигизни чамланыуунамы
ашыкъдыгъыз?” – деди, къайытханында, ачыуланыб, къыйналыб. Сора (Таурат джазылыб
тургъан) къангаланы джерге атыб, къарнашы (Харунну) баш тюклеринден тутуб кесине
сюйреди. Ол да анга: “Эй, анамы джашы (къарнашым)! Бу халкъ мени онгсузгъа
кёрдюле, ёлтюрюрге да аз къалдыла. Энди сен меннге джауланы кёллерин кенгдиртме.
Сен мени ол ассы къауумдан санама”, – деди.

151.

Мусса да:
“Эй, Ием! Мени да, къарнашымы да кеч, рахматынга да кийир, Сен эм бек
рахматлыса”, – деди.

152.

Ишексиз, ол
бузоугъа табыннганланы уа табарлары: Иелерини ачыуу, дуния джашауда уа
сыйсызлыкъ. Кеслери джанларындан ётюрюкню чыгъаргъанлагъа Бизни хакъ бериуюбюз
ма алайды.

153.

Алай а
аманны этиб туруб, артда таубагъа къайытыб, ийманнга келгенлени уа, ишексиз,
Раббинг андан сора да кечиучюдю, рахматлыды.

154.

Сора Муссаны
ачыуу сёнгенинде, Раббисинден къоркъгъан къауумгъа, юсюнде тюз джол да, рахмат
да джазылыб болгъан къангаланы (джерден) алгъан эди.

155.

Сора Мусса
Бизни бла (тауда) тюбешир болджалына халкъыны арасындан джетмиш адамны сайлагъан
эди. Сора аланы джер тебрениу тутханында Мусса: “Эй, Раббим! Сюйсенг аланы да,
мени да эртде халек этерик эдинг да. Бизни ичибизде бир акъылсыз къауумну иши
ючюн, барыбызны да халек этергеми тебрегенсе сора? Бу, ишексиз, Сени сынамынгды.
Аны бла уа, тыйыншлы кёргенинги аджашдыраса, тыйыншлы кёргенинги тюзетесе. Сен
бизни Иебизсе, бир кеч бизни, эмда джазыкъсын. Сен кечиучюлени эм хайырлысыса.

156.

Сен бизге бу
дунияны ашхылыгъын да, ахыратны ашхылыгъын да джаз. Ишексиз, биз Сеннге (тауба
этиб) бурулдукъ”, – деди. Аллах да алагъа: “Мени азабым, кимге тыйыншлы кёрсем,
анга джетер. Рахматым а хар неден да кенгди. Мен аны джазарыкъла уа: такъуалыла,
зекятларын бергенле, Бизни аятларыбызгъа ийнаннганла,

157.

Тауратда,
Инджилде да не джаза, не окъуй билмеген бир файгъамбар келлиги джазылыб, аны
хапарын анда таба тургъан, аланы игиликге тартхан, амандан кери тыйгъан, тазаны
халал этген, кирни харам этген, ауур джюклерин, (кеслери чыгъаргъан эски джахил
динлери салгъан), бугъоуларын юслеринден алгъан файгъамбаргъа ийнаныб, аны
ызындан баргъан, анга билек да болгъан, ол келтирген нюрню (Къуранны) ызындан да
баргъанла. Ала, ишексиз, насыблыладыла”, – деб, джууаб берди (Аллах).

158.

(Мухаммад),
сен алагъа: “Эй, адам улу! Ишексиз, мен сизни барыгъызгъа да Аллахдан келечиме.
Аллай Аллахдан: кёкле да, джер да Аныкъы болгъан, не тукъум да табыныргъа андан
башха аллах болмагъан. Джан салыучу сора джанны да алыучу. Ма Ол Аллахха да, не
джаза не окъуй билмеген келечисине да (Мухаммадха) ийнаныгъыз. Ол Аллахха да,
Аны сёзлерине да (Къуран аятлагъа) толу ийнаннган расулну ызындан барыгъыз. Ким
биледи, сиз тюз джолгъа тюзелир эсегиз а”, – де.

159.

Муссаны
къауумундан а (адамланы) хакъгъа тюзетгенле да, андача (Тауратдача) тюзлюкню
тутхан къауум да барды.

160.

Биз ол
къауумну онеки атаулгъа бёлген эдик. Сора Муссаны къаууму андан (Муссадан) суу
излегенинде, Биз Муссаны джюрегине: “Таягъынг бла ташны ур”, – деб, уахью этген
эдик. Сора андан секириб, онеки къара суу чыкъгъан эди. Хар атаул къайсыдан
ичери белгили эди. Дагъыда, Биз аланы башларына салкъын булутну кёлтюрюб,
юслерин джабхан эдик. Дагъыда алагъа кёкден манна да, бёденеле да эндириб: “Бу
Биз сизге берген таза рысхыдан ашагъыз”, – деген эдик, (ала ол затланы барын да
унутхан эдиле). Ала артыкълыкъны бизге этмедиле, алай а кеслери кеслерине
артыкълыкъ эте болдула.

161.

(Эсгер,
Мухаммад), Аллах алагъа: “Ма бу элде джашагъыз, сюйген джеригизден эркин
ашагъыз: “Бизни гюнахларыбызгъа кечмеклик”, – деб, эшикден ийилиб киригиз, ол
заманда Биз сизни гюнахларыгъызны кечербиз, ашхылыкъ этиучюлени хакъларын да
ёсдюрюбюз”, – дегенин.

162.

Сора аланы
ассы къаууму ол айтылгъан сёзню башха сёзге ауушдургъан эди. Биз да алагъа
ассылыкълары ючюн, кёкден къыйынлыкъ джиберген эдик.

163.

Дагъыда сен
алагъа тенгизни къатында, шабат кюнню бузуб чекден ётген элни юсюнден сор. Шабат
кюн чабакъла джюзюб ёрге чыгъыб, (алагъа джууукълаша) болгъандыла, ол кюнден
башха кюнледе уа келмегендиле, (ала да ол кюн аланы тутуб, буйрукъну
бузгъандыла). Пасыкъ ишлери ючюн, Биз аланы фитнагъа салыб ма алай сынадыкъ.

164.

Дагъыда
эсинге ал, аладан бир къауум: “Аллах аланы не халек этерик, неда къаты азаб
берлик бу халкъгъа, сиз ауаз айтыб нек кюрешесиз”, – дегенин. Аладан тюз къаууму
да: “Биз Иегизни аллында айыблы болмаз ючюн, ала да Аллахдан бир къоркъар эселе
уа деб, аны ючюн айтабыз”, – дедиле

165.

Сора алагъа
айтылгъан ауазны ала унутханларында, ауаз айтыб амандан тыйыб кюрешгенлени
къутхаргъан эдик, ассы къауумну уа, пасыкълыкълары ючюн, азабха аман тукъум
тутхан эдик.

166.

Сора ала
къарышыб, аман ишлерин этиб барыб тургъанларында уа, Биз алагъа: “Сыйсыз
маймулла болугъуз”, – деген эдик.

167.

Дагъыда сен
эсге ал, сени Раббинг къыямат кюннге дери, алагъа (чууутлулагъа) сыйсыз азаб
бериучюлени, (къыйынлыкъла) тохтаусуз джибериб турлугъун билдиргенин. Ишексиз,
сени Иенг азаб бериуде бек теркди. Эмда, ишексиз, Ол кечиучюдю, рахматлыды.

168.

Биз аланы
(чууутлуланы) тукъум – тукъум этиб бёлюб джер юсюнде чачдыкъ. Аланы ашхылары да
барды, алай болмагъанлары да барды. Биз аланы игиликле бла да, аманлыкьла бла да
сынагъан эдик, ала бир къайытсала деб.

169.

Сора артда
аланы орунларына бир башха телю келиб, китабха ие болгъан эди. Ала да бу дунияны
сыйын сайлаб алыб: “Бизге кечилир”, – деген эдиле. Алагъа дуния малдан
биягъынлай джукъ берилсе, аны да алырла. Китабда (Тауратда): “Аллахны юсюнден
хакъдан башха зат айтмазгъа, анда болгъан затны да дерс этиб юренирге”, – деб,
аладан сёз алынмагъанмы эди сора? Аллахдан къоркъгъанлагъа уа ахырат арбазы
хайырлыды. Сиз, бир сагъыш этиб ойлашалмаймысыз сора?

170.

(Къайсы
китаб болса да), китаб айтханны да тюз тутуб, намазларын да (къоймай) кьылыб
тургьанланы уа, Биз ашхы ишле этиучюлени хакъларын зыраф этерик тюлбюз.

171.

Дагъыда эсге
ал, Биз къара булут кибик тауну, аланы (Бану Исраиллени) башларына чыгъарыб, ала
да юслерине тюшеди деб къоркъа, Биз да алагъа: “Биз сизге берген затны
(Тауратны) кючлю тутугъуз, ичинде айтылгъанны да этигиз, такъуалы болур эсегиз
а”, – дегенибизни. (Ала Тауратны тутаргъа уллу кёллюлюк этгенлеринде).

172.

Энтда эсгер,
Сени Раббинг Адамны балаларыны сырт омурауларындан джанла джаратыб: “Сизни
джаратхан Иегиз Мен тюлмеми сора?” – деб, соруу соруб, аланы кеслери – кеслерине
шагъатлыкъ этдиргенин. Ала да: “Хо, сенсе. Ол ишге биз шагъатбыз”, – дегенлерин.
(Аны себеби) сиз къыямат кюн: “Бизни бу затдан хапарыбыз джокъ эди”, – демез
ючюн,

173.

неда: “Бизни
аталарыбыз алгъадан мушрикле болгъан эдиле да, артда аланы туудукълары биз да
алача болгъанбыз, энди Сен ол ётюрюкню тутханла ючюн бизни халекми этерсе сора?”
– демез ючюн.

174.

Ала тюшюнюб
тюз джолгъа къайытыр ючюн, Биз аятларыбызны ма былай ачыкълайбыз.

175.

Энтда
(Мухаммад), сен алагъа Биз биреуге аятларыбызны бериб, ол да аладан сыдырылыб
чыкъгъан адамны хапарын окъу. Шайтан аны кесине буруб, ол да терсейиб кетген
(ийманнга келгенден сора, къайытыб гяуур болуб).

176.

Ёрге
кёлтюрюрге сюйсек, Биз ала бла (аятла бла) аны ёрге да кёлтюрюр эдик. Алай а ол
нафсы хауасына бойсунуб, къадалыб джерге джабышыб тургъан болмаса (рысхыгъа,
дуния малгъа эси кетиб), ёрге къарамады. Аны юлгюсю итчады: къыстасанг да
хырылдайды, къойсанг да хырылдайды. Ол Бизни аятларыбызны ётюрюк этген къауумну
юлгюсю ма алайды. Бу хапарланы джарашдырыб иги айт алагъа, ала сагъыш этиб бир
ойлашыр эселе уа.

177.

Ол Бизни
аятларыбызны ётюрюкге санагъанла, ала аман юлгюдюле. Ала кеслерини башларына
къыйынлыкъ аладыла.

178.

Аллах тюз
джолгъа салгъан тюзеледи, Ол терсейтгенле, ала уа насыбсызладыла.

179.

Джинледен,
адамладан да Биз джаханимге деб, кёблени джаратханбыз. Алада джюрек барды, аны
бла ала джукъ ангыламайдыла; кёзле да барды, аны бла джукъ кёрмейдиле; къулакъла
да барды, аны бла джукъ эшитмейдиле. Ала хайуанла кибикдиле, ала эм бек
аджашханладыла. Ала джукъну сан этмеген джахилледиле.

180.

Аллахны эм
ариу талай атлары барды, ала бла тилегиз (кереклигизни). Аны атларын тюрлендириб
аланы терсине бургъанладан кенг туругъуз. Ала этген ишлерини хакъын, артда
алырла. (Меккя мушрикле Мухаммадны: “Я Рахман, я Рахим, я Аллах”, д. а. к.
Аллахны тюрлю – тюрлю атлары бла дууа этгенин эшитиб, Мухаммадны да кёб
аллахлары барды, – дегендиле. Бу аят алагъа джууабха келгенди)

181.

Биз
джаратхан адамланы арасында хакъ бла (Къуран бла) башхаланы тюз джолгъа да
салыб, кеслери да тюзлюкню тутханла бардыла.

182.

Ол Бизни
аятларыбызны ётюрюкге санагъанланы уа, ала билмей тургъанлай, терилте – терилте
энгишге (джаханимге) тюшюрюрбюз.

183.

Алай болса
да, Биз, алагъа арт болджал беребиз. Ишексиз, Мени хыйлам деменнгилиди.

184.

Ала
(меккачыла) аланы джолдашлары (Мухаммадны) джин къатышы болмагъанына бир
ойлашалмаймыдыла сора? (Ала Мухаммадха шашхынлы дегендиле). Ишексиз, ол
(Мухаммад), къуру эсгертиучюдю, (башха зат тюлдю).

185.

Ала кёклеге,
джерге бир (эс бёлюб) къарамаймыдыла сора, аланы оноулары кимни къолундады деб?
Неда Ол джаратхан тюрлю – тюрлю затлагьа, неда болджаллары джетишиб келе болур
деб, сагъыш этмеймидиле сора ала? Ма бу айтыулагъа ийнанмасала, ала башха неге
ийнанырла сора?

186.

Аллах тюз
джолгъа тюзетмегенни уа, башха бир киши да тюзеталмаз. Ол аланы ассылыкъда алай,
хайран халда, теренден тереннге барма къояды.

187.

(Файгъамбар), сеннге: “Къыямат кюн къачан келликди?” – деб, сорадыла. Сен
алагъа: “Аны билими, къуру Раббими джанындады. Аны келлик заманына, къуру Ол
болмаса, киши туура болалмайды. (Ол келсе), кёкдегиге да, джердегиге да ауур
тиер. Ол кеси да, (халкъ) билмей тургъанлай келир”, – деб айт. Сеннге, уа андан
бир хапары болгъан адамгъа соргъанча, сорадыла. Сен алагъа: “Аны юсюнден билим,
къуру Аллахдады, алай а адамланы кёбюсю аны билмейди”, – де.

188.

(Мухаммад),
сен алагъа: “Аллах тыйыншлы кёрген болмаса, мен кесиме не хайыр, не заран этер
къарыуум джокъду. Мен ташаны билген болсам, кесиме бек кёб хайырлы зат этер
эдим, (алай болса) меннге джукъ заран да джетмез эди. Мен, къуру гяуурлагъа
къоркъуу, ийнаннган къауумгъа да сюйюмчю хапар айтыучума”, – де.

189.

Ол аллай
Аллахды, сизни бир джандан (Адамдан) джаратхан, андан да анга юй бийчесин
(Хауаны) джаратхан. Сора Адам анга джууукълашханында, ол дженгил къарны бла
джюрюб айланды. Сора ол ауур болгъанында уа, Иелери Аллахдан тилеген эдиле: “Сен
бизге бир ашхы бала берсенг, биз сеннге шукур этиучюледен болмай къалмаз эдик”,
– деб.

190.

Сора Ол
(Аллах) алагъа ашхы бала бергенинде уа, ала Анга бир къошакъла этерге кюрешген
эдиле, (шайтан теджеген атны атагъандыла). Аллах а ала Анга берген ширкден
Мийикди.

191.

Сора ала Бир
джукъну да джаратмагьан, кеслери уа джаратылгъан затланы Аллахха тенгми этедиле,

192.

не адамгъа,
не кеслерине болушлукъ этерге къолларындан келмеген?

193.

Сиз
(муъминле), аланы тюз джолгъа чакъырсагъыз да, ала сизни ызыгъыздан бармазла.
Сиз аланы тюз джолгъа чакъырыбмы кюрешесиз, огъесе, тынгылабмы турасыз, башхасы
джокъду.

194.

Аллахдан
ёзге, башха ол сиз табыныб кюрешгенле да, ишексиз, сизни кибик къулладыла. Сиз
тюз эсегиз, тилегиз да кёрюгюз, аладан джууаб табалсагъыз.

195.

Не уа аланы
джюрюб айланнган аякъларымы барды сора? Огъесе, тутарлай къолларымы барды?
Огъесе, кёрюрлей кёзлерими барды? Огъесе, тынгыларлай къулакъларымы барды? Сен,
(Мухаммад), алагъа: “Меннге хыйла этерге (ишими тыяргъа), табыныучу
затларыгъызны бютеу барын да чакъырыгъыз, къарамагъыз да,

196.

(къарыуугъузну аямагъыз), Мени джагъым а, бу Китабны (Къуранны) тюшюрген
Аллахды. Ол ашхыланы шохларыды.

197.

Аллахдан
ёзге, ол сиз табыныб кюрешгенлени уа не сизге, не кеслерине болушур къарыулары
джокъду”, – де.

198.

(Мухаммад),
сен аланы тюз джолгъа чыкъырсанг да, ала аны эшитмезле. Сен аланы сеннге къараб
тургъанларын кёресе, алай а ала джукъ кёрмейдиле, (мыйыларына джукъ кирмейди).

199.

(Адамлагъа)
тёзюмлю – кечимли, аланы игиликге тартыучу бол, джахилледен а джанла (даулашма).

200.

Шайтандан
бир уасуаса (уу) джетгени болса уа, андан сакъланмакъ Аллахдан изле. Ишексиз, Ол
нени да эшитеди, нени да биледи.

201.

Ишексиз,
Аллахдан къоркъгъанла шайтанланы къауумундан бир уу джетсе, андан уу джетгенин
эслеб, эрлей Аллахны эсгередиле.

202.

Аланы
(шайтанланы адам) къарнашлары уа, быланы (мушриклени) терсине, теренден тереннге
кийириб барадыла.

203.

Сен алагъа
(меккачы мушриклеге) аят келтирмей къойгъанынг болса, ала: “Бизге аят (бир сейир
зат) нек келтирмейсе?” – дерле. Сен алагъа: “Мен, къуру Иемден меннге ачылгъан
затны ызындан барама. Ма бу (Къуран) ийнаннган къауумгъа, Иегизден келген
джорукъду, тюз джолду, эмда рахматды”, – де.

204.

Сизге Къуран
окъулгъан заманда анга эс бёлюб, сёлешмей тынгылагъыз, Аллахны рахматына
джетишир эсегиз а.

205.

Сен буюгъуб,
ичингден, уллу къычырмай (орталыкъ), къоркъгъан халда эртден, ингир да Раббинги
эсгер. (Намазда да, башха кёзюуледе да Аллахынг джюрекде болсун). Аллахны
унутуб, сансыз тургъанладан болма. Ишексиз, Раббинги джанындагъыла (мёлекле)
Анга къуллукъ этерге да, Аны тазалаб махтаула этерге да, табыныб баш урургъа да
уллу кёллюлюк этмейдиле. (седжде аят).

206.