5. Маида – Тебси

1.

Эй,
ийман салгъанла! Аллахха берген антларыгъызны (сёзлеригизни) толтуругъуз. Сиз
“ихрам” халда болсагъыз а, ол Къуранда харам этилгенле бла, ихрам халда ууларгъа
эркинлик болмагъан хайуанладан къалгъанла, сизге халал болду. Ишексиз, Аллах а
сюйгенича оноу этеди.

2.

Эй,
ийнаннганла! Аллахны сизге буюргъан джорукъларын да, харам айда белгили
джорукъланы да, не къурман маллагъа, не джасаннганлагъа (къурманнга джасалгъан
тюеле), не Аллахны чомартлыгъын, разылыгъын излеб Бейтул харамгъа баргъанлагъа
тийиб (ала бла кюрешиб), джорукъну бузууну кесигизге халалгъа санамагъыз. Сора
сиз ихрамдан чыкъсагъыз а, (хаджни бошаб эркин болсагъыз) уулагъыз (кийик). Ол
сизни бейтуллахха (Кябагъа) иймей тургъанлагъа ачыуугъуз (дертигиз), сизни
гюнахха бояб къоймасын. Иги ишде, такъуада бир-биринге болушугъуз. Гюнах затда,
джаулукъда бир-биринге болушмагъыз. Аллахдан къоркъугъуз. Ишексиз, Аллах азаб
бериуде къатыды.

3.

Сизге харам
этилгенле: харам ёлген, акъгъан къан, тонгузну эти, Аллахны аты эсгерилмей
кесилген, бууулуб ёлген, урулуб ёлген, джыгъылыб ёлген, мал уруб ёлген, джаныуар
ашагъан, джаны чыкъгъынчы сиз халал этгенигизден къалгъанла; гяуур къачлагъа
къурман этилиучю ташда кесилген, сиз садакъла бла юлешгенле – ма была бары да
кирдиле. Ма бюгюн кяфырла сизни динигизден тюнгюлдюле. Сиз адамладан
къоркъмагъыз, къуру Менден къоркъугъуз. Ма бюгюн Мен сизни динигизни толтурдум,
нигъматларымы да толу бериб бошадым, дин орнуна “ислам динни” да сизге разы
болуб бердим. Сора сизден биринг зарауатлыкъгъа (тарлыкъгъа) тюшсе, гюнахха
аумайын, (амалсыз) болуб (джанын къалдырырча бир) харамдан ашаса, ишексиз, Аллах
бек кечиучюдю, рахматлыды.

4.

Ала санга:
“Алагъа не зат халалды?” – деб, сорадыла. Сен алагъа: “Таза зат бары да
халалды”, – де. Аны кибик, Аллах сизге юретгенча, сиз уугъа юретген джаныуарла
(итле, къушла, д. а. к.) тутхан да халалды. Алай а ала сизге тутханны, Аллахны
атын эсгериб, алай ашагъыз. (Аланы уугъа ийген эаманда да, Аллахны аты бла ийиб,
ала тутханны да Аллхны аты бла кесиб, шкокдан атса да Аллахны аты бла атыб.
“Аллаху акбар” – деб, эсгериу да алайды) Аллахдан къоркъугъуз. Ишексиз,
эсеблеуде Аллах бек теркди.

5.

Бюгюн сизге
(ашаргъа) таза затла халал этилди. Китаб берилген къауумну ашы да (кесген малы)
сизге халал болду. Сизни ашыгъыз да алагъа халал болду. Намысларын сакълаб
тургъан муъмин тишириуланы (алыргъа да халал болду). Ол сизге дери китаб
берилгенледен намысларын сакълаб тургъан тишириула да, ала бла аман айланмай,
тосха да тутмай, къалынларын да берсегиз, алыргъа халал болду. Ким ийманнга
(диннге) къаршчы чыкъса, аны къуллугъу зыраф болду. Ахыратда уа ол
насыбсызладанды.

6.

Эй, ийман
салгъанла! Сиз намаз къылыргъа тебреген заманда бетлеригизни да, къолларыгъызны
да чынагъа дери джууугъуз. Башларыгъызгъа да мес тартыгъыз (суу къолну ышыгъыз),
эки аякъны да ашыкъгъа дери (джууугъуз). Сиз джунуб болсагъыз (эркиши тишириу
бирге къалгъан), тазаланыгъыз (джууунугъуз). Сиз не ауруулу, не джолоучу, не
кеси кереклигизге барыб, неда тишириу бла джумушугъуз болуб, сора суу
табмасагъыз, таза къум бла (топракъ бла) темам этигиз. Аны бетлеригизге да,
билеклеригизге да ышыгъыз. (Аны бла) Аллах сизге ауур этерге излемейди, алай а
Ол сизни тазаларгъа, нигъматларын да толу берирге излейди. Сиз анга шукур эте
билир эсегиз а.

7.

Аллахны
сизге этген ашхылыкъларын да, дагъыда сиз Анга: “Биз эшитдик, бой да салдыкъ”, –
деген заманыгъызда, Ол сизни бла сёз бегитгенин да унутмай эсде тутугъуз.
Аллахдан къоркъугъуз (антыгъызны бузмагъыз). Ишексиз, Аллах а джюрекледе не
болгъанын толу билибди.

8.

Эй ийнаннганла! Аллах ючюн шагъатла да бола, динигизде хакъ къатыб
туруучула болугъуз (халкъгъа тюзлюкню кёгюзтюгюз, юлгю болугъуз).
Бир къауумну эрши кёрюу сизни хакъдан чыгъарыб иймесин (сакъ
болугъуз). (Хар заманда) тюзлюк этигиз, ол такъуагъа джууугъуракъды.
Аллахдан къоркъугъуз. Ишексиз, Аллах а сизни не этгенигизден
хапарлыды.

9.

Ийман салыб,
ашхы ишле да этгенлени Аллах кечерге эмда алагъа уллу джал берирге сёз береди.

10.

Каршчы болуб
бизни аятларыбызны ётюрюкге санагъанла уа, ала джаханим иелеридиле.

11.

Эй,
ийнаннган къауум! Аллахны сизге этген ашхылыгъын эсгеригиз. Бир къауум сизге
къолларын керир къайгъыгъа кирген заманда, Ол аланы къолларын сизден тыйгъанын.
Къоркъугъуз Аллахдан. Ийнаннганла Аллахха таяныб тохтасынла.

12.

Ишексиз,
Аллах Бану Исраилледен да ант алгъан эди. Биз аладан онекисин алчыла этиб
джиберген эдик. Керти болуб, Аллах алагъа: “Мен сизни блама (къоркъмай
барыгъыз), намаз да къылсагъыз, зекят да берсегиз, Мени келечилериме да
ийнансагъыз, алагъа болушлукъ да этсегиз, Аллахха ариу ёнкюч да берсегиз, Мен
сёз береме, сизни аман ишлеригизни кетериб тюбю бла суула баргъан сыйлы
джаннетлеге кийирмей къоймазгъа. Артда сизден кяфыр болгъан а, ол тюз джолдан
аджашыр”, – деген эди.

13.

Сора ала
антларын ойгъанлары ючюн, Биз алагъа налат берген эдик, джюреклерин да къаты
этген эдик. Ала Аллахны сёзлерин орунларындан тюрлендирген эдиле (кеслерине
джараулу этиб). Алагъа анда айтылгъан (буюрулгъан) юлюшлерин унутхан эдиле. Энди
быланы (чууутлуланы) да, бир кесеклери болмаса, таймаздан хыянат ишлери сеннге
ачыла – ачыла турур. Алай болса да, сен аланы кеч (айыблама). Ишексиз, Аллах
ашхылыкъла этиучюлени сюеди.

14.

Ишексиз,
“Биз христианлабыз”, – деген къауумдан да, Биз ант алгъан эдик. Алай а ала да
буйрукъдан юлюшлерин унутхан эдиле. Сора Биз аланы араларына, къыямат кюннге
дери душманлыкъны, ачыуну салдыкъ. Аллах а артда алагъа этгенлерини хапарын
айтыр.

15.

Эй, китаб
иелери! Сиз китабдан джашыргъан джерлеригизни талайын ачыкълай, талайын да кече
(ачыкъламай) сизге Бизни келечибиз келди. Ишексиз, сизге Аллахдан нюр да
болгъан, хар нени ачыкълаучу китаб келди.

16.

Аны бла
(Къуран бла) Аллах, Кесини эркинлиги бла Аны разылыгъыны да, саламатлыкъ джолну
да ызындан баргъанланы тюзетеди. Кесини буйругъу бла аланы къарангылыкъдан
джарыкъгъа да чыгъарады, тюз джолгъа да салады.

17.

Ишексиз,
Мариямны джашы Месих – аллахды, дегенле кяфыр болдула. Сен алагъа: “Мариямны
джашы Масихни да, аны анасын да, джер юсюнде болгъан затны барын да Аллах халек
этерге излесе, аланы Аллахдан джакъларгъа къолундан келлик бармыды сора?” – деб
айт. Кёклени, джерни да, экисини арасында болгъан затны да иелиги Аллахныкъыды.
Ол Кеси къалай сюйсе, алай джаратады. Аллахны уа хар неге да къудрети джетеди.

18.

Чууутлула
бла христианла: “Биз Аллахны энчи уланларыбыз эмда Аны сюйгенлерибиз”, – дедиле.
Сен алагъа: “Алай эсе сора гюнахларыгъыз ючюн, Ол сизге азаб нек береди? Сиз да
къалгъанла кибик, Ол джаратхан адамласыз, тыйыншлы кёргенин кечеди, тыйыншлы
кёргенине азаб береди. Кёкле да, джер да, аланы арасында болгъан затла да
Аллахны иелигине (оноууна) сыйыныбдыла. Хар не да Аны аллына къайытыр”, – де.

19.

Эй, китаб
ахлула! Файгъамбарла келиуню арасы узайыб, сизге Бизни келечибиз келди. Артда
сиз: “Бизге сюйюмчю айтыучу, къоркъутуучу келмеди”, – демез ючюн. (Терсни тюзню
айтыучу). Ма энди сизге сюйюмчю айтыучу, къоркъутуучу келечи келди. Аллахны уа
хар неге да къолундан келеди.

20.

Бир заманда
Мусса кесини къауумуна: “Эй, джамагъат! Аллахны сизге этген ашхылыкъларын эсге
алыгъыз! Ол кесигизни арагъыздан сизге файгъамбарла чыгъарды, сизден патчахла да
болдурду, дагъыда сизге дунияны башында кишиге бермеген, ашхылыкъларын да
саугъалады.

21.

Эй, халкъым!
Аллах сизге ары кирирге буюруб, бегитиб тургъан сыйлы джерге (Бейтул
Мукъаддасха, Шамгъа патчахдан къоркъмай) киригиз, Къоркъуб ызыгъызгъа
къайытсагъыз а, сиз насыбсызлыкъгъа бурулурсуз”, – деген эди.

22.

Ала да: “Эй,
Мусса! Анда кючлю адамла бардыла, ала андан чыкъгъынчы дери, биз чыртда ары
кирмезбиз. Ала андан чыкъсала, ол заманда кирирбиз”, – дедиле.

23.

Ол кирирге
къоркъгъан къауумдан, Аллах джазыкъсыннган экеулен алагъа: “Къоркъмагъыз да
киригиз ары эшикден, сиз ары кирген заманда, ишексиз, хорларыкъсыз. Ийнана
эсегиз, сиз Аллахха таяныб тохтагъыз”, – деген эдиле.

24.

Ала да: “Эй,
Мусса! Ала анда туруб биз ары чыртда кирмезбиз. Сен да, Раббинг да – экинг да
барыгъыз да этигиз ала бла къазауат, биз а былай турайыкъ”, – деген эдиле.

25.

Мусса да:
“Эй, Раббим! Мен, къуру кесим бла къарнашыма ие болалама, бизни бла бу пасыкъ
къауумну арабызны бир айыр”, – деген эди.

26.

Аллах анга:
“(Алай эсе) ол сыйлы джер алагъа къыркъ джылгъа харам болду. Ала бир тюзде
(аллай бир заманны) хайран халда айланырла. Ол пасыкъ къауум ючюн, сен
къайгъырма”, – деген эди.

27.

(Мухаммад),
сен алагъа хакъ бла Адамны эки джашыны хапарын да окъу. Ала экиси да къурманлыкъ
этген эдиле. Аланы бириники къабыл болгъан эди, экинчисиники уа къабыл болмагъан
эди. (Ол къабыл болмагъан, Къабил) ол бирине (Хабилге): “Мен сени ёлтюрмей
къоймам”, – деген эди. Ол анга: “Аллах къуру такъуачыланыкъын къабыл этеди.

28.

Мени
ёлтюрюрге сен къолунгу кёлтюрсенг да, мен сени ёлтюрюрге къол кёлтюрмем. Мен
дунияланы Иеси Аллахдан къоркъама.

29.

Ишексиз, сен
мени гюнахымы да, кесинги гюнахынгы да бойнунга алыб, джаханим иеси болурса. Ол
а зулмучуланы хакъларыды дейме”, – деген эди.

30.

Аны нафсысы
къарнашын ёлтюрюрге къыздырыб, ол аны ёлтюрген эди. Алай бла ол насыбсызладан
болгъан эди.

31.

Сора Аллах
аннга ол къарнашыны ёлюсюн джерни къазыб къалай бастырлыгъын кёгюзтюрге, бир
къаргъаны ийген эди. Ол (Къабил): “Меннге не къыйынлыкъ болгъанды, ол къаргъа
кибик мен да къарнашымы ёлюсюн асырамазча”, – дегенди. Артда уа ол ёкюннгенледен
болгъан эди.

32.

Ол себебден
Биз Бану Исраиллеге: “Ёлюм ючюн ёлюм болмай, неда джер юсюнде бузукълукъ этгени
ючюн болмай, (тюз) адамны ким ёлтюрсе, джер юсюнде адамланы барысын да ёлтюрген
кибик саналыр. Алай болмай аны ким сау къойса, адамланы барын да сау къойгъан
кибик саналыр”, – деб, джазгъан эдик. (Тауратда), ишексиз, алагъа Бизни
файгъамбарларыбыз ачыкъ далилле алыб келген эдиле. Алай а аланы кёбюсю, андан
сора да, чекден чыкъгъан эдиле.

33.

Тюзю, Аллах
бла, Аны келечиси бла къазауат этиб кюрешгенлени да, джер юсюнде бузукълукъ
джайыб джюрюгенлени да хакълары: аланы не ёлтюрюу, не асыу, не ауушдуруб къол –
аякъ кесиу, неда джуртдан къыстау. Бу алагъа дунияда ыйлыкъды, ахыратда уа
алагъа уллу азабды,

34.

сиз алагъа
къатылгъынчы дери, тауба этгенледен къалгъанлагъа (ала уа ол къауумгъа
кирмейдиле). Ишексиз, Аллах кечиучудю, рахматлыды.

35.

Эй, ийман
салгъанла! Аллахдан къоркъугъуз, Анга джууукълашыу джолланы излегиз. Аллах
джолунда къадалыб кюрешигиз. Сиз насыблы болур эсегиз а.

36.

Ишексиз,
кяфырла джер юсюнде байлыкъны барын да, дагъыда аллай бирлери болуб берселе да,
къыямат кюнню азабындан (къутулур ючюн), къабыл этилмез. Алагъа термилтген азаб
хазырды.

37.

Ала не
кюрешселе да, чыртда отдан чыгъалмазла, алагъа таймаз азаб болур.

38.

Урлаучу
эркишини да, тиширыуну да этген ишини хакъына экисини да къолларын кесигиз.
Аллахдан ол, башхалагъа юлгю болур ючюн. Аллахны уа кючю уллуду, Ол акъылманды.

39.

Алай а,
биреу зулму этгенден сора къайытыб тауба этсе, кеси да тюзелсе (дин джолгъа,
алгъанын къайытарса), ол заманда Аллах аны таубасын къабыл этер. Ишексиз, Аллах
бек кечиучюдю, рахматлыды.

40.

Сен сора
кёклени, джерни эркинлиги Аллахны къолунда болгъанын билмеймисе? Ол сюйсе азаб
береди, сюйсе кечеди (ушатханына кёре этеди). Ишексиз, Аллахны къудрети уллуду.

41.

Эй,
файгъамбар! Ол ауузлары бла “ийнанабыз” деб, джюреклери уа, чыртда ийнанмагъан
къауумну кяфырлыкъгъа ашыгъыш болгъанлары, сени мыдах этмесин (къыйналма).
Яхудиледен, сени къатынга да келмегенлей, (сеннге джукъ да сормагъанлай),
ётюрюкге бек эс бёлюб тынгылагъан къауум да барды. Ала (китабда) орунларында
джарашыб тургъан сёзлени, орунларындан тюрлендиредиле. Сора ала бир – бирине:
“Бу (аятла) сизге берилген эсе тутугъуз, сизге берилмеген эсе сакъ болугъуз,
алданмагъыз”, – дейдиле. Аллах биреуню фитнагъа салыргъа излесе, аны сакъларгъа
сени къолунгдан келмез. Ала, Аллах аланы джюреклерин тазаларгъа излемеген
къауумдула. Алагъа дунияда сыйсызлыкъ, ахыратда уа уллу азаб барды.

42.

Ала хаман
ётюрюкге да тынглаучу, хаман харамны да ашаучуладыла. Ала сеннге сюдге келселе,
сюйсенг сюд эт, сюйсенг аладан джанла да къал. Джанлаб кетсенг да, ала сеннге
бир зат заран эталмазла. Сюд этерик болсанг а, аланы араларында тюз сюд эт.
Ишексиз, Аллах тюзлюкчюлени сюеди.

43.

Ала сени
къалай сюдю этерле, ичинде Аллахны хукмулары болгъан Таурат къолларында
тургъанлай, кеслери да сенден джанлай тургъанлай. Игитда, ала муъминле тюлдюле.

44.

Биз,
ишексиз, ичинде тюз джол да, нюр да болгъан Тауратны тюшюрген эдик. Муслиман
файгъамбарла ала бла хукму этген эдиле. Ала кибик яхудий динни тутханла да,
раввинле да, гъалимле да (аны бла хукму этген эдиле), Аллахдан алагъа келген
китабны тюз сакъларгъа деб берилген, кеслери да шагъат болуб тургъан. (Аланы тюз
тутугъуз), адамладан къоркъмагъыз, къуру Менден къоркъугъуз. Мени сыйлы
аятларымы дунияны аз затына сатмагъыз. Аллах тюшюрген зат бла хукму этмегенле
уа, ала кяфырладыла.

45.

Алагъа
Тауратда джан ючюн джан, кёз ючюн кёз, бурун ючюн бурун, къулакъ ючюн къулакъ,
тиш ючюн тиш, джара ючюн да (джара) – къан алыуну джазгъан эдик. Аны биреу
садакъагъа къоюб (чомартлыкъ этиб, кечиб) олтурса, ол анга гюнахларындан
кетерирге себебди. Ишексиз, Аллах тюшюрген зат бла хукму этмегенле уа, ала
зулмучуладыла.

46.

Дагъыда
аланы (файгъамбарланы) ызы бла, ары дери келген Тауратны хакълыгъын да бегите,
Мариямны джашы Гъыйсаны да ийген эдик. Анга Биз ичинде тюз джол да, нюр да
болгъан Инджилни берген эдик. Ол алагъа Тауратны ичинде тюз джолну да,
такъуалылагъа ауаз болгъанын да бегите келген эди,

47.

Аллах алагъа
китабларында тюшюрген зат бла, Инджил иелери, хукму этер ючюн. Аллах тюшюрген
зат бла хукму этмегенле уа, ала пасыкъладыла.

48.

(Мухаммад),
энди ары дери келген китабланы хакълыгъын да бегите келген, Биз сеннге да хакъ
китаб эндирдик, анга (Къураннга) къайгъыра (тюрлендириуден сакълай). Энди,
(Мухаммад), сен да Биз эндирген зат бла адамла арасында хукму эт. Ол сеннге
келген хакъны къойюб, аланы нафсы хауалары сюйгеннге барма. Сизден хар биринге
да шериат (закон) этгенбиз. Аллах сюйсе барынгы да бир уммет (бир дин) этиб да
къояллыкъ эди. Алай а берген заты бла, Ол сизни сынар ючюн (иеди китаб). Хайырлы
(сууаблы) затлада бири – биринг бла эришигиз. Барынгы да къайытырыгъыз
Аллаххады. Сора Ол, сиз тартыш болуб тургъан затланы хапарын айтыб берир сизге.

49.

(Мухаммад,
ол себебден) аланы араларында, къуру Аллах тюшюрген зат бла хукму эт, аланы
нафсы хауаларына барма, сакъ бол, ала сеннге Аллах эндиргенни бир джерин
буздуруб къоймасынла. Ала арт бурсала уа сен бил, аланы бир къауум гюнахлары
ючюн, Аллах алагъа къыйынлыкъ берирге излейди. Ишексиз, адамланы кёбюсю уа
пасыкъды.

50.

Ала джахил
заманны хукмусунму излейдиле сора? Ишексиз, ийнаннган къауумгъа Аллахдан ариу
хукму (оноу) этерик кимди сора?

51.

Эй, ийман
салгъанла! Чууутлула бла христианланы шохха тутмагъыз, ала бири – бири бла
шохдула. Сизден алагъа бурулгъан, ишексиз, ол аладанды. Ишексиз, Аллах зулмучу
къауумну уа тюз джолгъа тюзетмез.

52.

Сен
джюреклеринде ауруулары болгъанланы (эки бетлиле), ала бла шохлукъгъа талпый:
“Биз, арты бир табсыз болуб къалады деб, къоркъабыз”, – дегенлерин кёрюрсе,
(сылтауланыб). Аллахдан умут барды, Ол, (муъминлеге) не хорлам, не бир башха
тюрлю буйрукъ бериб къояргъа да болур. Сора ала, ол ичлеринде джашырыб тургъан
затларына сокъуранчлы болуб къалыргъа да болурла.

53.

Сора
муъминле бир – бирине аланы юсюнден: “Биз керти сизни блабыз, деб, Аллах бла
къаты ант этгенле, ма быламыдыла сора?” – дерле. Аланы этген гъамаллары тасды,
ала джарлыладыла болурла.

54.

Эй,
ийнаннганла! Сизден дининден ким къайытса, сора (ол билсин) Аллах бир башхаланы
да келтирир, Ол аланы сюйген, ала да Аны сюйген, муъминлеге джумушакъ,
кяфырлагъа уа къаты болгъан, Аллах джолунда къазауат этиб кюрешген, биреуню
айыбындан да къоркъмагъан (Аллахны ишинде). Ма ол Аллахны чомартлыгъыды, аны Ол
кимге сюйсе анга береди. Аллах а бек кенгди (чомартлыкъ бла), нени да билибди.

55.

Тюзю сизни
шохларыгъыз къуру: Аллах, Аны келечиси, сора намаз къылгъан, закят да берген,
Аллахха (буюгъуб) ийилген муъминледиле.

56.

Кимле
Аллахны, Аны келечисин, мукъминлени шохха тутсала, ол къауум Аллахны партиясыды.
Ишексиз, Аллахны партиясы уа – хорлаучуду.

57.

Эй,
муъминле! Сизге дери китаб берилген къауумдан сизни динигизни хыликкеге, оюннга
тутхан къауумну да, кяфырланы да шохха тутмагъыз. Керти ийнана эсегиз, (алай
этерге) Аллахдан къоркъугъуз.

58.

Ала, сиз
азан айтыб адамланы намазгъа чакъыргъан заманда да, аны хыликкеге, оюннга
тутадыла, акъылсызла болгъанлары себебли.

59.

(Мухаммад),
сен алагъа: “Эй, китаб иелери! Биз, къуру бир Аллахха, бизге тюшюрюлгеннге, ары
дери сизге тюшюрюлгеннге да ийнаннганыбыз ючюн дертли болубму кюрешесиз сора?
Ишексиз, сизни кёбюгюз пасыкъласыз”, – де.

60.

Сен алагъа: “Аллах джанында сизге боллукъ,
андан эсе да аман хакъны хапарын айтайыммы мен сизге? Ма ала уа, Аллах налат
бергенле, Аны чамланыуу болгъанла, Ол (Аллах) маймулла, тонгузла этгенле,
дагъыда тагъутха (шайтаннга) табыннганла. Ма была орунлары бек аман, джолдан да
бек аджашханладыла”, – де.

61.

Ала сизге келселе: “Биз ийнанабыз”, –
дейдиле. Огъай, ала сизге иймансыз кириб, сизден иймансыз чыкъгъанладыла. Ала
(ичлеринде) джашыргъанны уа Аллах бек иги билибди.

62.

Сен аланы кёбюсюн гюнахда, джаулукъда, харам
ашауда бир – бири бла эришгенлерин кёрюрсе. Аланы этген ишлери уа къалай аманды.

63.

Айхай, раввинлери, гъалимлери аланы гюнахлы
сёзледен, харам ашаудан бир тыйсала эди! Аланы этген ишлери уа къалай аманды.

64.

Яхуди къауум: “Аллахны къолу байланыбды
(къызгъанчды)”, – дедиле. Аланы, бу сёзлери ючюн, къоллары бугъоулансын, алагъа
налат да болсун. Аллахны эки къолу да (къудрет къолла) керилибди, ушатханына
кёре береди. Ажымсыз, Иенги джанындан сеннге тюшген (бу Къуран) аланы кёбюсюне
терсеймекни, кяфырлыкъны къошады. Сора Биз аланы араларына, къыяматха дери
душманлыкъны, ачыуну салдыкъ. Ала къазауатха от джандыргъанлары сайын, Аллах аны
джукълатады. Ала джер юсюнде бузукълукъ салыргъа дыгалас этедиле. Ишексиз, Аллах
а бузукъчуланы сюймейди.

65.

Ол китаб иелери ийман салыб такъуалы болсала
эди, айхайда, Биз аланы аман ишлерин кетериб, зауукъланнган джаннетлеге кийирмей
къоймаз эдик.

66.

Ала Тауратны да, Инджилни да, Иелеринден
алагъа тюшюрюлген затны тюз тутсала эди, ол заманда ала баш джанларындан да, тюб
джанындан да нигъматла (ашхылыкъла) табар эдиле. Аладан мардада тюз тургъанла да
бардыла. Кёбюсюню уа, этген ишлери къалай аманды!

67.

Эй, расул! Иенгден сеннге тюшюрюлгенни
(халкъгъа) джетишдир. Аны этмесенг, ол заманда сен Аны аманатын тындырмайса.
Аллах а сени адамладан сакълар. Ишексиз, Аллах къаршчы болгъан къауумну тюз
джолгъа салмаз.

68.

Мухаммад), сен алагъа: “Эй, китаб иелери!
Сиз, Инджилни да, Тауратны да Иегизден сизге тюшюрюлген затны да тюз тутхунчу
дери, бир затда да (динде) тюлсюз”, – деб айт. Алай а Иенгден сеннге тюшюрюлген
(Къуран) аланы кёбюсюне хакъ терсеймекни, кяфырлыкъны къошады. Сен а ол
ийнанмагъан къауум ючюн къыйналма.

69.

Ишексиз, (Къураннга) ийнаннганла, яхудий
динни тутханла, сабейле, христианла, Бир Аллахха да, къыямат кюннге да ийман
салыб, ашхы ишле да этселе, алагъа не къоркъуу, не мыдахлыкъ болмаз.

70.

Ишексиз, Биз Бану Исраилледен (бир кёзюуде)
ант алгъан эдик, алагъа келечиле да джиберген эдик. Сора келечиле алагъа, аланы
хауаларына келишмеген зат бла баргъанлары сайын, аланы бир къауумун джалгъаннга
санадыла, бир къауумун да ёлтюрдюле.

71.

Алагъа (ол ишлери себебли) фитна (къыйынлыкъ)
келмез деб, акъыллары алай эди, аланы кёбюсю сокъурла, сангыраула эдиле. Андан
сора да Аллах алагъа ал буруб къарагъан эди. (Алай болгъанлыкъгъа), аланы кёбюсю
сокъурлай, сангыраулай къалгъан эди. Аллах а аланы не этгенлерин кёрюбдю.

72.

Ишексиз: “Аллах – Мариямны джашы Месихди”, –
дегенле, кяфыр болдула. Месих а, тюзю, алагъа: “Эй, Бану Исраилле! Мени да,
сизни да Раббигизге къуллукъ этигиз”, – дегенди. Ишексиз, ким Аллахха нёгер
тутса, Аллах анга джаннетни харам этди, аны орну отду. Зулмучулагъа уа бир
болушуучу табылмаз.

73.

Ишексиз: “Аллах – ючню ючюнчюсюдю”, – дегенле
да кяфыр болдула. Бир Аллахдан ёзге, башха табыныр джукъ джокъду. Ала, ол айтхан
затларындан тыйылмай къарышыб турсала, алагъа термилтген азаб джетмей къалмаз.

74.

Энди ала Аллахха къайытыб, кечмеклик
тилемезлеми сора? Аллах а бек кечиучюдю, джумушакъды.

75.

Мариямны джашы Месих, къуб – къуру келечиди.
Анга дери да келечиле келиб кетгендиле (ол да ала кибик), аны анасы да тюз
болгъанды. Ала экиси да ашарыкъ ашадыла. (Мухаммад), бир къара сен, Биз алагъа
аятларыбызны къалай ачыкълайбыз, ала да алдауукъгъа къалай барадыла,.

76.

Сен алагъа: “Сиз Бир Аллахны къоюб, сизге не
заран этерге, не хайыр этерге къарыуу болмагъан затхамы къуллукъ этесиз сора?” –
деб айт. Аллах а нени да эшитибди, нени да билибди.

77.

Мухаммад), сен алагъа: “Эй, китаб иелери!
Динигизде (хакъсыз) уллулукъ излеу бла чекден чыкъмагъыз. Сиз, ол бурун кеслери
да терсейиб, башха кёблени да терсейтиб, тюз джолдан аджашыб кетген къауумну
хауасыны ызындан бармагъыз”, – де.

78.

Бану Исраилледен ийнанмагъанлагъа, ала ассы
болуб чекден ётгенлери ючюн, Дауутну да, Мариямны джашы Гъыйсаны да ауузлары бла
налат берилген эди,

79.

ала бир – бирлерин амандан тыймай, кеслери да
къошулуб этгенлери ючюн. Аланы ишлери уа нечик аманды.

80.

Энди сен кёресе, аланы кёбюсю (меккячы)
кяфырла бла шохлукъ тутадыла. Аллахны чамланыууна джолугъуб, азабда да ёмюрлюкге
турлукъ, къалай аман затны къурайдыла ала кеслерине.

81.

Алай а ала Аллахха, файгъамбаргъа, анга
тюшюрюлген (Къураннга) ийман салгъан болсала, аланы шохха тутмаз эдиле. Алай а
аланы кёбюсю пасыкъды.

82.

Ишексиз, (Мухаммад), сен адамланы ичинде, муъминлеге эм къаты джаулукъ этген
чуутлула бла, мушрикле болуб табарса. Сюймекликде муъминлеге джууугъуракъ болуб
да, “Биз христианлабыз”, – дегенлени кёрюрсе. Бу, аланы ичлеринде (тюз) гъалимле
да, монахла да болгъанлары ючюн, ала уллу кёллюлюк да этмегенлери ючюн.

83.

Ала файгъамбаргъа тюшюрюлген Къураннга
тынгылагъан заманда, аны хакъ болгъанын ангылаб, кёзлери джыламукъдан тола,
сора: “Эй, Иебиз, биз бу (Къураннга) ийнандыкъ, бизни шагъатлыкъ этгенле бла
джаз,

84.

биз: “Бир Аллахха да, бизге келген хакъгъа да
ийман нек салмазбыз сора? Раббибиз бизни да, ашхыла бла (джаннетге) кийиририне
термилебиз”. – дедиле

85.

Сора бу сёзлери себебли, Аллах аланы тюблери
бла суула баргъан джаннетле бла ёмюрлюкге саугъалады. Ашхылыкъ этиучюлени
хакълары уа, ма олду.

86.

Алай а къаршчы болуб, аятларыбызны ётюрюкге
санагъанла, ала уа джаханим иелеридиле.

87.

Эй, ийман салгъанла! Аллах сизге халал этген,
таза затларын харам этиб, чекден ётюб кетмегиз. Ишексиз, Аллах чекден ётюучюлени
сюймейди.

88.

Алай а Аллахны сизге берген таза – халал
рысхысындан ашагъыз. Ол сиз ийнаннган Аллахдан да къоркъугъуз (кесигизча бу
халал, бу харам дерге).

89.

Бош антларыгъыз ючюн, Аллах сизни айыбха
тутмайды. Алай а Ол, сиз джюрек бла бегитиб этген антларыгъыз ючюн, сизден
сорур. Аны джулууу (тёлеуу) юйдегигизге ашатхан орта эсебден – не он мискинни
тойдуруу, не аланы кийиндириу, неда бир къулну азат этиу. Муну табмагъан а юч
кюн ораза тутар. Сиз ант этгенден сора, бузгъан антларыгъызны джулууу ма буду.
Антларыгъызны сакълагъыз. Аллах сизге аятларын ма былай ачыкълайды, шукур эте
билир эсегиз а.

90.

Эй, муъминле! Эсиртген ичги (спиртной, башны
къатышдыргъан), ёч оюн, гяуур къачлагъа къурманлыкъ этиучю ташланы юсюнде
къурманлыкъ этиу, садакъ окъла бла билгичлик этиу – кир затладыла, шайтанны
ишлериндендиле, аладан кенг болугъуз, сиз насыблы болур ючюн.

91.

Ишексиз, шайтан ичги бла, ёч оюн бла сизни
арагъызгъа джаулукъну, ачыуулукъну салыргъа, Аллахны унутдурургъа, намаздан да
тыяргъа мурат этеди къуру. Сора (муну эшитиб) сиз тыйыламысыз, тыйылмаймысыз?

92.

Алгъы бурун Аллахха бойсунугъуз, сора
келечисине бойсунугъуз, сакъ болугъуз (ала айтханны бузмагъыз). Сора сиз (ол
экисине) арт бурсагъыз а, билигиз, Бизни келечибизни борчу, къуру ачыкълаб
аманатны джетишдириудю.

93.

Ийман салыб, ашхы ишле да этгенлеге, озгъан
заманда ашагъан харамлары ючюн, гюнах джокъду, мындан ары ала сакъ болсала. Ала
такъуалы, ийманлы болсала, Аллахдан къоркъуб игиликле эте да турсала. Аллах а
игиликле этиучюлени сюеди.

94.

Эй, муъминле! (Хаджи къылгъан заманда), не
къолларыгъыз, не окъларыгъыз джетишген кийикле бла Аллах сизни, чыртда сынамай
къоймаз. Ташада – ичи къоркъгъан ким болгъанын Аллах билир ючюн. Ким мындан ары
чекден чыкъса, анга термилтген азаб хазырды.

95.

Эй, муъминле! Сиз ихрам халда кийик
ёлтюрмегиз. Сизден иш этиб аны ким ёлтюрсе, аны хакъы (джулууу) ол ёлтюргени
тенгли бир малды. Кябагъа баргъандан сора, аны оноуун сизден эки тюз киши
этсинле, аны хакъы не бир къурманлыкъ баджарыу, не мискинлеге аш ашатыу, неда
анга тенгликге ораза тутуу болсун, ол этген ишини терслигин чайнар ючюн. Эндиге
дери ётгенни Аллах кечеди. Энди къайытыб этгеннге Аллах азаб берир. Ол
къудретлиди, дерт алыуну Иесиди.

96.

Тенгизде уулау (чабакъ тутуу), аны ашы сизге
да, (кемеде) джолоучулагъа да халалды. Алай а джерде уулау, сиз ихрам халда,
харам болду. Ол, сиз аллына джыйыллыкъ Аллахдан къоркъугъуз (бу буйрукъну
бузмагъыз).

97.

Хурметли юй Кябаны, Аллах адам улу ючюн,
джыйылыучу джер этди, сыйлы айны да, къурманлыкъ этиуню да, боюнлары джасалгъан
омакъ тюелени да (хаджгъа джорукъ) этди. Ол бары да, сиз кёкледе, джерде бар
затны Аллах билгенин да, ишексиз, Аллах хар затны да билиучю болгъанын да
ангылар ючюн.

98.

Ишексиз, сиз Аллах къаты азабны иеси
болгъанын да (терслеге), ишексиз, (тюшюннгенлеге) Ол кечиучю, джумушакъ
болгъанын да билигиз.

99.

Файгъамбарны борчу, къуру аманатны толу
джетишдириудю. Аллах а сиз ачыкъ этгенни да, джашыргъанны да билибди.

100.

(Эй, Мухаммад!): “Ариу кирни кёблюгю сени
сейирсиндирсе да, кир бла таза тенг тюлдю”, – де. (Игиле бла аманла, динлиле бла
динсизле). Ол себебден, эй акъыл иелери! Аллахдан къоркъугъуз, сиз насыблы болур
эсегиз а. (Хаджи къылыу фарыз болгъан аят тюшгенинде файгъамбардан: “Хар джыл
сайынмы?” – деб сордула. Ол джууаб бермей бир кесек туруб, сора артда: “Хо”, –
десем, хар джылда борч болуб къалыр эди”, – дегенди).

101.

Эй, муъминле! Ачылсала сизни мыдах этерик
затланы соруб турмагъыз. Къуран тюшюрюле тургъан заманда соруб турсагъыз, ала
ачылырла. Аллах аланы кечгенди. Аллах а нени да кечиучюдю, джууашды. (Адам
эталмаз затын кёб соруу иги болмагъанын ангылатады бу аят).

102.

Бурун сизге дери да, бир къауумла
(файгъамбарларына) алай соруб туруб, артда аны этмей, кяфыр болгъандыла.

103.

Не бахира, не сааиба, не уасила, не хам
(гяуур къачлагъа аталгъан къурман малла, джахил адетле), аланы бири да Аллах
салгъан джорукъ тюлдю. Алай а ол ийнанмагъанла, кеслери джанларындан, Аллахха
ётюрюклени атаб кюрешедиле. Аланы кёбюсю акъылсызды.

104.

Алагъа: “Аллах тюшюрген затха (Къураннга),
файгъамбаргъа келигиз”, – деб айтылса, ала: “Биз ата – бабадан табхан зат (джол)
бизге джетеди”, – дейдиле. Ата – бабалары не джукъ билмеген, не тюз джолда
болмагъан эселе уа? (Бюгюн – бюгече да аджашханланы джууаблары тамам алайды. Сен
алагъа Уллу Аллахны сёзю,Къурандан айтсанг, ала да сеннге кёнделен ата – бабаны
джолу деб саладыла).

105.

Эй, ийнаннганла! Сизге тюзетирге борчугъуз,
къуру кесигизсиз. Сиз кесигиз тюз джолда болсагъыз, аджашханны зараны сизге
келмез. Барынгы да барырыгъыз Аллахны аллынады. Сора Аллах сизни не этгенигизни
хапарын айтыб берир.

106.

Эй, муъминле! Сизни биригиз ёле туруб осият
этген заманда, сизден эки тюз адам шагъат болсун. Неда сиз джер юсюнде джолоучу
болуб биреуге ёлюм къыйынлыкъ келсе, кесигизден башха экеулен шагъат болсун. Сиз
алагъа ишекли болсагъыз (тюз, терс айтханларына), намаздан сора тыйыгъыз да, ала
Аллах бла ант этсинле: “Биз (шагъатлыгъыбызны) бир затха да сатарыкъ тюлбюз,
ариу джууукъ болса да, аны Аллахны аллында да джашырлыкъ тюлбюз, алай болмаса,
биз тамам гюнахлыладан болурбуз”, – деб.

107.

Сора ала экиси да (тюз айтмай) гюнахлы
болгъанлары ачыкъланса, ёлгенни джанындан эм тыйыншлы экеулен аланы орунларына
туруб, Аллахны аты бла ант этсинле: “Ишексиз, аланы шагъатлыкъларындан эсе
бизники кертиди, биз хакъдан таймайбыз. Алай тюл эсе, биз керти зулмучуладан
болурбуз”, – деб.

108.

Ма ол, не тюзюрек шагъатлыкъ берирге, неда
аланы антларындан сора, къайытарыб (алагъа къаршчы) ант этилиринден къоркъаргъа
тыйыншлыракъды. Сора Аллахдан да къоркъугъуз, тынгылагъан да этигиз. Аллах а
пасыкъ къауумну тюз джолгъа салмаз.

109.

Къыямат кюн Аллах файгъамбарланы барын да
джыйыб: “Сизге не джууаб берилди”, – деб, сорур. (Сиз адамлагъа келечи болуб
баргъан заманда, ала сизге не айтдыла деб). Ала да: “Бизде билим джокъду.
Ишексиз, джангыз Сенсе ташаланы толу билген”, – дерле.

110.

Ол заманда Аллах: “Эй, Мариямны джашы Гъыйса!
Сеннге да, сени табханнга да этген нигъматларымы эсинге тюшюр. Ол Мен сыйлы джан
(Джабраил бла неда Аллахдан салыннган джан бла) сеннге билек болуб сен бешикде
да, уллулукъда да адамла бла сёлешгенинги. Сеннге китабны, акъылманлыкъны,
Тауратны, Инджилни юретгеними да. Дагъыда сен балчыкъдан къанатлы сыфатда сурат
этиб, Мени буйругъум бла анга юфгюрсенг, ол Мени буйругъум бла къанатлы болуб
къалгъанын. Мени буйругъум бла анадан туума сокъурну, келепенни къалай сау
этгенинги да. Энтда, Мени буйругъум бла ёлгенлени къалай тирилтгенинги. Бану
Исраиллеге сен ачыкъ далилле бла баргъанынгда, аладан ийнанмагъан къауум: “Бу
ачыкъ кёзбауду”, – деб, тохтагъан заманда, Мен сени аладан къалай сакълагъанымы
да (орнуна башханы кердириб, аны къутхаргъаны).

111.

Дагъыда Мен хауарилени (Гъыйсаны асхабалары)
джюреклерине сингдириб: “Меннге да, Мени келечиме да ийнаныгъыз”, – дегенимде,
ала да: “Ийнандыкъ, энди биз Сеннге берилгенибизге шагъат бол”, – дедиле.

112.

Дагъыда хауарилени: “Эй, Гъыйса! Сени Иенг
бизге кёкден бир тепси тюшюралырмы?” – дегенлерин. Ол да алагъа: “Аллахдан
къоркъугъуз, Анга ийнана эсегиз”, – дегенин.

113.

Хауарийле да анга: “Бизни андан (кёкден)
келген ашарыкъладан ашарыбыз келеди. Аны бла сен айтхан керти болгъанын да
билиб, джюреклерибиз да рахатланыб, ол (сейир) ишге да шагъатла болурубуз
келеди”, – деген эдиле.

114.

Сора Мариямны джашы Гъыйса: “Эй, Иебиз! Бизге
кёкден бир тепси тюшюр! Ол бизге байрам болсун! Алдагъылагъа да, артдагъылагъа
да Сенден бир сейир белги болсун. Сен бизге насыб юлюш саугъала! Рысхы
бериучюлени эм ашхысыса”, – деб, тиледи.

115.

Аллах да анга: “Ишексиз, Мен сизге тепси уа
эндирейим, алай а андан сора да сизден ким кяфыр болса, Мен анга дунияны башында
кишиге бермеген азабымы берирме”, – деди.

116.

(Дагъыда эсгер) Аллах: “Эй, Мариям улу
Гъыйса! Адамлагъа Аллахны къоюб мени да, анамы да эки аллах этиб тутугъуз деб,
айтханмы эдинг сен алагъа?” – деб, сорур. Гъыйса да: “Сен хар айыбдан тазаса,
сора мен алагъа эркинлигим болмагъан затны къалай айтыр эдим? Мен аны айтхан
болсам, Сен биллик эдинг да Сен мени ичимдегин билесе, мен а, Сени ичингдегин
билмейме. Ишексиз, Сен а, ташаланы толу билиучюсе.

117.

Мен алагъа, къуру Сен меннге буюргъан: “Мени
да, сизни да Иегиз, Бир Аллахха къуллукъ этигиз”, – дегенден башха джукъ
айтмагъан эдим. Аланы ичлеринде тургъан чакълы бир заман, мен аланы кёрюб
турдум. Сен мени къоратхандан сора уа, алагъа къарауул Кесинг болгъанса. Сен а,
хар нени да толу кёрюбсе.

118.

Энди Сен аланы азабха салама десенг да, ала
сени къулларынгдыла, огъай кечеме десенг да, ишексиз, Сен къудретли, акъыл
Иесисе”, – дер.,

119.

Сора Аллах да: “Бюгюн тюз адамланы тюзлюклери
хайыр берген кюндю, алагъа ёмюрге тюблери бла сыйлы суула баргъан джаннетле
бардыла анда”, – дер. Алагъа Аллах да разы болур, ала да Анга разы болурла. Бу
а, бек уллу насыбды.

120.

Кёклени, джерни да, алада болгъан затланы да
эркинлиги Аллахны къолундады. Аны къудрети хар неге да толу джетибди.